Ładnie położone na wysokiej skarpie wiślanej i do tego naszpikowane zabytkami miasto nie mogło ujść uwadze filmowców. Realizowano tu produkcje poświęcone różnym epokom i tematom, w sumie ponad 20! Płock ma jeszcze korzystne położenie względem Łodzi i Warszawy, a więc miejsc, gdzie zapadają decyzje o wyborze plenerów. A przeważnie decyduje takie rozumowanie: “Po co jechać daleko, skoro w pobliżu są odpowiednie miejsca”? Taniej i wygodniej.
&. Pierwszy polski kryminał zrealizował w 1961 roku późniejszy mistrz komedii Stanisław Bareja. Filmem “Dotknięcie nocy” udowadnia, że był wszechstronnym twórcą. W roli głównej obsadził Jerzego Kozakiewicza, zaś w postacie rywalizujących o niego pań wcieliły się Hanna Zembrzuska i Elżbieta Kępińska. Bystrym milicjantem, który ujmuje przestępcę jest Wiesław Gołas. Dla mieszkańców Płocka film jest zarazem archiwum ze zdjęciami ich miasta sprzed ponad 60 lat. Akcja toczy się przy budowanym właśnie Domu Turysty PTTK, na Wzgórzu Tumskim, na skarpie wiślanej, na ulicach Mostowa i Bielska, a przede wszystkim na tzw. Starym Rynku. Filmowy bank zlokalizowano bowiem w ratuszu, zaś fotograf Jacenko mieszka na poddaszu kamienicy Nr 9[ fotografia].
&. w 1978 roku Stanisław Jędryka pokierował następną produkcją dla młodzieży zatytułowaną “Zielona miłość“. Udaną, jak i wszystkie inne jego filmy z tego gatunku. Przed kamerą z jednej strony stanęli młodzi adepci sztuki aktorskiej, już wówczas zdradzający swe predylekcje do tego zawodu, jak Joanna Pacuła, Hanna Bieluszko, Jan Frycz, Andrzej Pieczyński czy Marian Opania. Z drugiej – starzy wyjadacze, a więc Joanna Jędryka, Barbara Wrzesińska, Roman Wilhelmi, Mieczysław Milecki[ brawo] albo genialny jak zwykle Bolesław Płotnicki. W sumie dało to udany serial, który nie zestarzał się nawet po ponad 40 latach. A dla mieszkańców Wołomina i Płocka to okazja, żeby zobaczyć, jak niegdyś wyglądały ich miasta, zwłaszcza to drugie, które wręcz “rozpycha się” na ekranie. Widzimy chociażby zalew Sobótka, brzeg Wisły, Stary Rynek, Plac Narutowicza, Plac 13 Straconych, dworzec PKP, Aleję Kobylińskiego oraz ulice Grodzka i Tumska – fotografia. Zaś w Wołominie zdjęcia kręcono w Szpitalu Matki Bożej Nieustającej Pomocy przy ul. Gdyńskiej. Pojawia się też Warszawa w okolicach rotundy PKO i na Placu Konstytucji.
&. Kiedy ogląda się z dzisiejszej perspektywy film “Blizna” z 1976 roku widać jak na dłoni słabości socjalizmu z jego centralnym planowaniem, niską wydajnością, przywilejami nomenklatury i nieliczeniem się z ochroną przyrody. Ale wątpliwe czy ówczesny widz to wszystko zauważał, bo cenzura raczej nie, skoro “przepuściła” taki obraz. W roli dyrektora, który podejmuje się budowy zakładu przemysłowego w starym lesie wystąpił Franciszek Pieczka, nadając swojemu bohaterowi pełnokrwisty charakter. Filmowe Olecko to Płock, gdzie na taśmie uwieczniono stan starego i nowego miasta. Na ekranie pojawia się Stary Rynek[ fotografia], nieistniejący już spichlerz oraz ulice Tumska, Piekarska i Kazimierza Wielkiego. Reżyser Krzysztof Kieślowski sięgnął także po plenery w Warszawie, Puławach, Włocławku i na Śląsku.
&.Twórcy “Dublerów” z 2006 roku zadali sobie sporo trudu, by wyprodukować ten film. Zaczęli na Sycylii, a potem przenieśli się do Polski. Tu zdjęcia powstały w Warszawie[ m.inn. w Galerii Mokotów, hotel “Marriott”], w Płocku[ widzimy Wisłę z Mostem im. Legionów i Stary Rynek – fotografia] oraz w Drwalewie w powiecie grójeckim. Efekt jest niewart tych wysiłków , mimo że na planie zgromadzono prawdziwy gwiazdozbiór z Robertem Gonerą, Markiem Perepeczko, Krzysztofem Kowalewskim, Zbigniewem Zamachowskim i Andrzejem Grabowskim, który jako jedyny potrafi rozbawić widzów. Z pań widzimy Krystynę Feldman, Marię Pakulnis i piosenkarkę Kayah. W zamierzeniu miała to być komedia kryminalna, szkoda tylko że zamiast salw śmiechu wywołuje uśmiech politowania. Fabuła razi sztucznością, dłużyznami i nieświeżymi gagami. Domyślam się, że miał to być pastisz klasyki gatunku. Niestety wyszła namiastka pastiszu.
&. “Szatan z 7 – ej klasy” w reżyserii Marii Kaniewskiej to bez wątpienia najlepszy film dla starszej młodzieży. Uczy, bawi i wzrusza. Aż dziw bierze, że prawie pół wieku później ktoś odważył się nakręcić duplikat. Przeszedł bez echa. W oryginale z 1960 roku czarują aktorzy [ Pola Raksa, Józef Skwark, Kazimierz Wichniarz, Stanisław Milski], zachwyca piękna muzyka skomponowana przez Witolda Krzemieńskiego oraz urzekają plenery. Czołówkę nakręcono w Płocku, mało jednak dbając o topografię. Adam Cisowski wychodzi z mieszkania[ w tzw. Domu Pod Trąbami – fotografia] i idzie do szkoły, która akurat znajduje się po drugiej stronie ulicy! Tyle, że on wędruje dookoła przez tzw. Schody Broniewskiego i Wzgórze Tumskie. Łatwo zgadnąć dlaczego. Gdyby szedł “na skróty” na taśmie nie zmieściłyby się wszystkie napisy, a przede wszystkim pamiętna piosenka ze słowami Ludwika Jerzego Kerna. Natomiast plenerowe zdjęcia nakręcono w Łącku – przy pałacu, w otaczającym go parku oraz nad pobliskim jeziorem.
&. Wśród twórczości lat 60. XX wieku filmy Jerzego Skolimowskiego wyróżniają się ciekawym rysunkiem psychologicznym bohaterów oraz drugoplanowymi obserwacjami otaczającego ich świata. Przykładem tego jest “Walkower” z 1965 roku, będący kontynuacją wcześniejszego o rok “Rysopisu”. W obu reżyser główna rolę, Andrzeja Leszczyca powierzył samemu sobie. Amatorski bokser przyjeżdża do prowincjonalnego miasta, gdzie dopada go przeszłość, a co więcej musi robić coś, czego najbardziej w życiu nie lubi: wybierać. Tym miastem jest Płock, który właśnie wzbogacił się o nowoczesną rafinerię. Tam też nakręcono część zdjęć, a inne na Wzgórzu Tumskim, starówce czy w Domu Turysty PTTK, użytkowanym obecnie przez hotel[ fotografia]. Ale i tak najefektowniejszy jest przejazd pociągu przez wąwóz w mieście, a potem przez most im. Legionów Piłsudskiego. Po raz kolejny okazało się też, że w roli odpowiednich plenerów doskonale sprawdza się Łódź.
&. Ten film obrósł legendą. Może dlatego, że nigdy nie wszedł na ekrany. W 1970 roku nakręcił go Henryk Kluba i opatrzył niebanalnym tytułem ” 5 i 1/2Bladego Józka”. Chodzi o motocyklową grupę, terroryzującą miasto, którym jest Płock. Wykorzystano w nim wiele charakterystycznych plenerów, jak Wzgórze Tumskie z katedrą[ fotografia], Stary Rynek, ul. Mostowa, Plac Narutowicza czy stacja PKP. Na ekranie widzimy ówczesne piękności, czyli Annę Dziadyk[ Dymną], Halinę Golanko, Ewę Szykulską oraz męskie gwiazdy: Władysława Hańczę, Leona Niemczyka i Ryszarda Pietruskiego. Kiedy film ogląda się po latach, człowiek zadaje sobie pytanie: “Dlaczego nie skierowano go do dystrybucji ?”Przecież fabuła dotyczy typowego buntu młodzieży przeciw zastanym regułom. Za parę lat im przejdzie. Dopasują się…
&. Film “Zabijcie czarną owcę” [ 1971] opowiada historię Tymona[ Marek Frąckowiak], któremu samolubna matka[ Anna Seniuk] zmarnowała dzieciństwo i część młodzieńczych lat. Po tułaczce w sierocińcach i zakładach poprawczych wreszcie trafia na kogoś[ Bolesław Idziak], kto odpowiednio ustawi mu kręgosłup moralny. Przyda mu się to, gdy podejmie pracę. Jerzy Passendorfer nieźle poradził sobie z wyreżyserowaniem opowieści rozgrywającej się w kilku płaszczyznach czasowych, ale to kompozytor Jerzy Matuszkiewicz wspiął się na wyżyny swojego talentu. Muzyka, która rozbrzmiewa z ekranu jest po prostu genialna! Plenery znaleziono w Płocku – nad Wisłą, w Petrochemii oraz przy gmach biblioteki na Placu Narutowicza[ fotografia].
&. Dla widza, urodzonego po 1989 roku film “Cesarskie cięcie” z 1987 roku może wydać się tym z gatunku fantastyki. Niestety, takie były realia w PRL, choć komediowy charakter opowieści nieco je rozwadnia. Rzecz w tym, że wkrótce ma się urodzić milionowy obywatel, co mobilizuje do działania w nadziei na przywileje i profity przyszłe matki i lokalne władze. W Polsce Ludowej uwielbiano bowiem pamiętne daty, efektowne przedsięwzięcia i okrągłe liczby – słowem pusty patos. Reżyser Stanisław Moszuk zgromadził na planie wiele ówczesnych gwiazd, jak Dorota Kamińska, Maria Probosz, Maria Gładkowska, Piotr Fronczewski, Krzysztof Kowalewski czy Roman Kłosowski. Plenerem jest Płock ze swoimi szpitalami, ulicami starówki oraz Placem Narutowicza[ fotografia].
&. Jak szkoda, że twórcy dzisiejszych telenowel, którymi katują nas wszystkie telewizje, nie obejrzeli sobie wcześniej któregoś z serialu z czasów PRL. Zobaczyliby wówczas na czym polega różnica pomiędzy prawdziwymi bohaterami, którzy wyglądają jak ludzie z sąsiedztwa, a nie modele z żurnali mód. Dowiedzieli by się też, że należy pokazywać prawdziwe życie zamiast kolorowych bajek. Jedną z takich produkcji jest “Punkt widzenia” – film szczery i prawdziwy. Dzięki temu jest jest realistycznym dokumentem epoki, w której powstał. Tam ówczesne gwiazdy[ Joanna Żółkowska, Dorota Pomykała, Bogusław Linda, Adam Ferency] naprawdę grają, a nie powielają w nieskończoność te same, wyuczone pozy. Janusz Zaorski zlokalizował akcję głównie w Warszawie[ ul. Marszałkowska, Agrykola, praski brzeg Wisły, Łazienki, Okęcie, rondo Dmowskiego, Plac Grzybowski, Dworzec Wschodni], ale pojawiają się też Tatry, Warmia i Mazury, brzeg Bałtyku oraz Płock[ most na Wiśle oraz dworzec kolejowy – jeszcze ten stary, bo fotografia przedstawia obecny].
&. Spośród 18 odcinków “Stawki większej niż życie” 3 nakręcono m.inn. w Płocku. Listę otwiera odc. III “Ściśle tajne“. Rzecz idzie o udaremnienie produkcji silników odrzutowych i odbicie z rąk Niemców polskiego inżyniera, który mógłby im w tym pomóc. Jak zwykle na ekranie aż roi się od pięknych dziewcząt i przystojnych mężczyzn. Wśród tych pierwszych prym wiedzie prześliczna Wanda Koczeska, przystojniakiem jest na pewno Igor Śmiałowski. Płockie zdjęcia zrealizowano przy moście im Legionów[ fotografia] oraz na ulicach Mostowa i Rybaki, zaś miejscem realizacji sceny uwolnienia doktora Pulkowskiego jest przejazd kolejowy pod Łąckiem. Resztę zdjęć nakręcono w Łodzi.
&. Odcinek VI Stawki pt. “Żelazny krzyż” jest wyjątkiem. Nie ma w nim bowiem… kobiet. Zwykle piękne panie są ozdobą tego serialu. Jest za to hermetyczny wojskowy świat pełen szpiegów, zdrajców[ prawdziwych albo nie], nieudanego zamachu oraz pomyślnego uwolnienia ważnego więźnia. W tle widzimy Łąck z pałacem, w którym mieszka hrabia Wąsowski oraz Płock. Na plan zdjęciowy wykorzystano tamtejsze więzienie przy ul. Misjonarzy, willę przy ul. Kościuszki oraz okolicę Placu Narutowicza[ fotografia], gdzie powstała scena usiłowania zabicia niewygodnego dla oficerów niemieckich zeznającego przeciw nim Wąsowskiego.
&. Lisko Zdrój w VII odcinku Stawki pt. “Podwójny nelson” to Łąck. Na ekranie widzimy tamtejszy pałac i jezioro. W okolicy powstały też sceny w lasach i leśniczówce. Kolejne zdjęcia wykonano w Płocku, a dokładniej na ulicach Mostowa i Kościuszki oraz w pobliżu odwachu[ fotografia]. Resztę zdjęć nakręcono w Olsztynie i w jego sąsiedztwie. Jedna z najbardziej efektownych scen, czyli upadek samochodu nadradcy Gebhardta powstała na wiadukcie w Dywitach. Uznano ją za tak efektowną, że znalazła się w czołówce serialu.
&. Jednym z najnowszych “płockich” filmów jest “Fenomen” z 2010 roku. Wykorzystano w nim urodę tutejszego Starego Rynku[ fotografia], przedstawiając opowieść w komediowej tonacji o dążeniu do kariery na ekranie. Na planie spotkali się zarówno aktorzy młodego pokolenia, jak Ewa Hornich czy Przemysław Cypryański , jak i ci starsi: Ewa Krasnodębska, Jan Nowicki oraz Ryszard Barycz, dla którego był to koniec kariery filmowej. Zmarł 2 miesiące po premierze.
&. Po “Pętli” trudno jest nakręcić dobry film o alkoholizmie. Przekonała się o tym Kinga Dębska, reżyserka filmu “Zabawa, zabawa” z 2017 roku. To opowieść o trzech nadużywających paniach w różnym wieku i trudniących się czymś innych. Obraz jest niby poprawny, ale brak mu głębi Hłaski, mistrzostwa Hasa i genialnej gry Holoubka, jeżeli by porównywać do wspomnianego na początku arcydzieła. Zdjęcia nakręcono w Warszawie i Płocku – między innymi w pubie “Lisia Jama” w rejonie Odwachu” – fotografia.
