Plenery filmowe w Warszawie cz. I

&. W roku 1970 ukazał się film “Mały” w reżyserii Juliana Dziedziny. Można rzec, że obyczajowy, ale psychologiczny też byłoby poprawnie. O czym jest? Ktoś powie, że o niczym, ot taka sobie opowieść o życiu robotników z prowincji żyjących w hotelu robotniczym. Jednak jest w nim jakaś głębia . I prawda. W rolach głównych obsadzono Janusza Gajosa, Annę Nehrebecką i  Magdalenę Zawadzką. Akcja toczy się w Warszawie, ale miasta widać niewiele, ot trochę Starówki,  praski brzeg Wisły oraz mosty:  Śląsko – Dąbrowski[ fotografia] i Gdański.

&. Od razu było wiadomo, że “Pan Samochodzik i templariusze” z 2023 roku wywoła porównanie ze starszym o pół wieku serialem i oczywiście przegra. Jasne, że jest gorszy, ale spróbujmy znaleźć w nowej adaptacji jakieś plusy. Bo minusy nasuwają się same: film jest za ciemny, pokazuje za dużo bijatyk, fatalnie filmowany[ jak ciągła reklama, zbyt szybka zmiana kadru], Pan Tomasz lepiej walczy niż dedukuje[ w tym akurat są lepsi harcerze…], historia jest mętna, a Karen Petersen aktorsko i treściowo jest do bani.  A teraz plusy. Przede wszystkim świetna charakteryzacja Anny Dymny, odtwórca głównego bohatera całkiem nieźle poradził sobie z rolą[ stylizowaną na Bonda] , mimo że jego poprzednika zagrał sam Stanisław Mikulski. Plenery obejmują Łotwę oraz Warszawę[ Muzeum Narodowe, hotel “Bristol” – fotografia], a także Malbork i wybrzeże Bałtyku. Kręcono również na terenie gmin dolnośląskich: Piechowice, Lubawka, w kompleksie Riese, i w zamkach Gryf w  Proszówce w gm. Gryfów Śląski i Świny w Bolkowie. Wykorzystano ponadto teren nadleśnictwa Kamienna Góra. Plenery na Mazowszu to miasto Mrozy i gmina Zabrodzie w powiecie wyszkowskim.

&. “Goryl, czyli sostatnie zadanie”. Łatwo zgadność, że roknakręcenia filmu[ 1989] obliguje do wybrania tematu. Wiedział to doskonale Janusz Zaorski wybierając na temat wspominki dawnego partyjno – państwowego dygnitarza[ Marian Opania], któremu towarzyszą w drodze do stolicy tytułowy ochroniarz[ Krzysztof Kowalewski] i kierowca[ Jerzy Turek]. Trzeba uczciwie przyznać, że film się totalnie zestarzał i jest pewnie zupełnie niestrawny dla młodego widza. Ciekawostką jest występ kompozytora Przemysława Gintrowskiego w aktorskiej roli. Zdjęcia nakręcono w pałacu w Czerniejewie na Pojezierzu Gnieźnieńskim i w Warszawie[ Dom Partii – fotografia].

&. Wystarczy rzucić okiem na tytuł[ “Ktokolwiek wie…”], by wiedzieć, że rzecz jest o poszukiwaniu osoby zaginionej. Jej tropem podąża w filmie Kazimierza Kutza z 1966 roku dziennikarz grany przez Edwarda Lubaszenko. Być może to dla niego rola życia, podobnie jak i dla wcielającej się w postać siostry zaginionej Zofii Merle. Ale wkrótce odnalezienie schodzi na dalszy plan, a najważniejsze okazuje się portretowanie społeczeństwa polskiego połowy lat 60.XX wieku. Nader trafne. W tym wciągającym dramacie dobrze wypadli też : Irena Szczurowska, Maria Zbyszewska, Edward Rączkowski i Gustaw Lutkiewicz. Za odpowiednie plenery uznano Gdańsk i Warszawę. W tym drugim mieście był to plac przy zbiegu ulic Zgoda i Jasna[ fotografia].

&. Ona: powszechnie znana lekkoatletka. On: wybitnie uzdolniony kompozytor muzyki poważnej, o którym prawie nikt nie słyszał. Pożycie małżonków z dwóch różnych światów to osnowa filmu “Mąż swojej żony” z 1960 roku w reżyserii debiutującego Stanisława Barei. Do ról głównych reżyser zaangażował Aleksandrę Zawieruszankę i Bronisława Pawlika, w drugoplanowych obsadził Elżbietę Czyżewską, Wandę Łuczycką, Wiesława Gołasa i Jerzego Duszyńskiego. Wśród warszawskich plenerów należy wyróżnić te miejsca,  które są najważniejsze w życiu każdego z małżonków : Stadion X – lecia i  Filharmonię Narodową[ fotografia] oraz domowy adres Okręg 2.

&. Dziś już nie kręci się takich filmów. Twórcom, i pewnie części widzom wydałyby się zbyt oczywiste, jako oparte na elementarnych wartościach, niby oczywistych. Jednym z nich jest “Chleba naszego powszedniego” z 1974 roku w reżyserii Janusza Zaorskiego. Fabuła i przesłanie jest proste. Prawdziwy chłop przyjeżdża z synem do Warszawy, by pomóc mu w usamodzielnieniu się. Kiedy widzi , że ten znajduje się na prostej drodze, a do tego z odpowiednią partnerką u boku, niepostrzeżenie wraca na wieś. Niby banał, ale jakże smakowicie podany. Ze świetnym aktorstwem, zwłaszcza w wydaniu Bolesława Płotnickiego jako ojca. No, a wokół rozbudowująca się stolica w połowie lat 70. XX wieku. Kręcono w wielu warszawskich plenerach, np. w filharmonii [ fotografia].

 

&. Miłość, muzyka i choroba. To główne tematy filmu Jana Batorego “Con amore” z 1976 roku. W roli głównej wystąpiła Małgorzata Snopkiewicz, córka popularnej w tych latach pisarki, i to był jej jedyny występ na ekranie. Partnerują jej dwaj aktorzy młodego pokolenia Mirosław Konarowski i Wojciech Wysocki, któremu przypadła rola tego mniej odpowiedzialnego i zapatrzonego w siebie. I takie postaci przylgą do niego na długo. Akcja dzieje się w Warszawie, która stanowi tło do wielu scen. Ekipa pojawiła się m.inn. w barze “Praha” przy Alejach Jerozolimskich 11/19[ fotografia].

&. Bycie ” słomianym wdowcem” to jest sztuka! Nie każdy to potrafi, czego przykładem jest Stefan Waldek, bohater filmu “Dzięcioł” z 1970 roku grany Wiesława Gołasa. Wzorem kolegów, pragnie zakosztować życia po wyjeździe żony[ Alina Janowska].  Choć ma wokół siebie śliczne, a co ważniejsze zainteresowane nim panie[ Wioletta Villas, Joanna Jędryka, Kalina Jędrusik, Ewa Krzyżewska], jego starania kończą się w finale rodzinną katastrofą. Na krzesełku reżysera zasiadł Jerzy Gruza i nakręcił całkiem udaną komedię z trafnymi obserwacjami obyczajowymi i psychologicznymi. Na ekranie widzimy Warszawę na początku lat 70. XX wieku z właściwym dla tego czasu stylem życia. Zdjęcia kręcono w Osiedlu za Żelazną Bramą  w nieistniejącym  supersamie przy ul. Puławskiej[ na fotografii galeria handlowa w jego miejscu], Teatrze Wielkim, na Moście Poniatowskiego oraz na tzw. Ścianie Wschodniej.

 

&. Łatwo rozpoznać, że filmy “Glód serca ” i “Och, Karol” reżyserował ten sam reżyser – Roman Załuski. Chociażby po tym, że glówni bohaterowie w obu pracują w podobnej pracowni, a ich współpracowników odtwarzają piosenkarka Urszula i aktor Zdzisław Wardejn. Poza tym to zupełnie inne historie i tonacje. W tym pierwszym brylują Ewa Kasprzyk i Jerzy Zelnik, w zasadzie zajmując sobą cały ekran. W pozostawionym tle jest Warszawa – widzimy Ogród Saski, ulicę Krakowskie Przedmieście, okolice hotelu “Victoria” oraz kilkakrotnie Marszałkowską przy Domach Towarowych “Centrum” – fotografia.

&. Wiadomo, że takie filmy jak “Hania” [2007] najbardziej smakują w okresie Bożego Narodzenia, kiedy toczy się ich akcja. Ale i w innym okresie też warto go obejrzeć. Bo jest krzepiący i pięknie sfilmowany. W rolach głównych widzimy Agnieszkę Grochowską i Łukasza Simlata, a ze starszego pokolenia – Halinę Łabonarską[ brawa!] i Tadeusza Borowskiego. W tle pojawia się Warszawa, a dokładniej Nowy Świat, Park Agrykola i okolice Pałacu Kultury i Nauki – fotografia.

&. Jaka mnie refleksja nachodzi po obejrzeniu filmu “Wojna – żeńsko – męska” z 2011 roku? Że twórcom najwyraźniej brakuje pomysłów na fabułę. Szkoda tylko, że angażują w to świetnych aktorów, jak Sonia Bohosiewicz, Grażyna Szapołowska, Tomasz Karolak czy Krzysztof Stelmaszczyk. A ci się najwyraźniej męczą w swych rolach. Szumnie zapowiadana wojna płci jest w istocie opowiastką o pragnącej kariery pani psycholog, której to się przypadkiem udaje w oparciu o prymitywne instynkty ludzkie. W tle widzimy Warszawę w charakterystycznych, wielokrotnie eksploatowanych przez kamerzystów miejscach, m.inn. skrzyżowanie Alei Jerozolimskich i ulicy Marszałkowskiej – fotografia.

&. Już sam nie wiem, czy ścieżka dźwiękowa towarzysząca obrazom w “Haśle Korn” jest odpowiednia. Z jednej strony muzyka jest wyjątkowo urzekająca, z drugiej jednak film opowiada o działalności kontrwywiadu, a dźwięki wyczarowane przez Waldemara Kazaneckiego i wzmocnione przez wokalizę Wandy Warskiej nadają mu charakter baśniowy i rozmydlają poważny temat. Waldemar Podgórski zaangażował do obsady aktorskiej wiele znanych postaci, jak Józef Nowak, Jan Nowicki, Janusz Zakrzeński czy Bogusz Bilewski, chociaż ten ostatni na szpiega to raczej średnio pasuje. Kojarzy się bardziej z rolami komediowymi. Za to w tym męskim świecie dobrze odnajdują się Teresa Lipowska i Jolanta Lothe. Zdjęcia powstały na lotnisku w Modlinie, Nieporęcie[ wjazd na most na Kanale Żerańskim w ciagu ulic Izabelińskiej, skrzyżowanie ulic Zegrzyńskiej i Jana Kazimierza], ale w większości w Warszawie – w elektrociepłowni Siekierki, w hali “Torwaru” przy ul. Łazienkowskiej, na Dworcu Głównym oraz w ścisłym Centrum. Siedziba centrali służb specjalnych znajduje się gdzieś w rejonie skrzyżowania ulic Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej, bo z okien widać nieukończoną jeszcze Ścianę Wschodnią[ fotografia] i Zachętę. Jest to najprawdopodobniej budynek PAST-y[ fotografia]

&. Aż dziw bierze, że cenzura przepuściła ten film. Otóż “Niebieskie, jak Morze Czarne” z 1971 roku to zjadliwa satyra na codzienność w PRL – u, i to w różnych aspektach. Być może ułatwiła to niedawna zmiana ekipy rządzącej [ Gomułka – Gierek], bo odtąd miało być już tylko lepiej. Osią fabularną jest wycieczka młodzieżowa do Bułgarii, młodzieżowa, choć średnia wieku to pewnie jakieś 45 lat. No, ale kto by tam kontrolował szczegółowo wiek kadry dyrektorskiej, która wybrała się nad Morze Czarne, a faktycznie dotarła … nad Bałtyk. No cóż, oba morza mają wodę niebieską. Start młodzieżowców następuje w Warszawie, gdzie widzimy okolice rotundy PKO – fotografia i Plac Defilad, potem autokar marki Jelcz wersji De Luxe pokonuje prawie puste drogi i dociera nad Bałtyk na zachodnim wybrzeżu.

&. Treść filmu “Wesołych Świąt” z 1977 roku jest prosta: dwaj pracownicy bieszczadzkiego nadleśnictwa przyjeżdżają do Warszawy, aby sprzedać choinki. Przy okazji jeden z nich[ Krzysztof Majchrzak] ma zamiar odwiedzić wakacyjną sympatię[ Ewa Wiśniewska], a drugi –  w tej roli Janusz Kłosiński – spotkać się z wojennym przyjacielem[ Zdzisław Kozień]. Obaj szybko przekonują się, że realizacja zarówno tych zawodowych, jak  i prywatnych planów rozminie się z ich oczekiwaniami. Jerzy Sztwiernia nakręcił swój film w Bieszczadach [ droga Cisna – Jabłonki], Górach Sanocko – Turczańskich, na stacji “Agip” w Starej Miłosnej oraz w Warszawie, gdzie widzimy dworzec centralny PKP, parking przy hotelu “Forum” oraz ulicę Marszałkowską[ fotografia].

&. O czym jest film “Gonitwa” z 1971 roku? O miłości nie w porę, która dużo zabiera, a mało daje. Doświadcza ona stateczną i rozsądną matkę[ Teresa Krzyżanowska] dwojga dzieci i zarazem żonę dobrego człowieka[ Bohdan Ejmont]. Ten trzeci[Tadeusz Janczar], trzydziestoparoletni nauczyciel, wciąż szuka swego miejsca w życiu i tak naprawdę sam nie wie, czego chce. Film wyreżyserował Zygmunt Hubner, całkiem nieźle, choć wolę go jako aktora. Zdjęcia nakręcono w Warszawie – na ekranie widzimy Stare Miasto, praski brzeg Wisły w okolicach Mostu Śląsko – Dąbrowskiego, wiadukt kolejowy na ul. Żwirki i Wigury, dworzec autobusowy przy ul. Żytniej oraz okolice Ronda Dmowskiego – fotografia. Pojawiają się tez plenery w Grodzisku Mazowieckim.

&. Czy warto starać się poprawić komedię udaną, śmieszną i pełną trafnej obsady? Wydawało się, że odpowiedź jest prosta: jasne, że nie. Oryginał to “Och, Karol” z 1985 roku w doborowej obsadzie: Dorota Kamińska, Marta Klubowicz, Danuta Kowalska, Jolanta Nowak, a pośrodku Jan Piechociński jako obiekt ich westchnień. Film nakręcono w Warszawie, m.inn. w okolicach hotelu “Forum”[ fotografia], a także w miejscowości Święta Katarzyna na Dolnym Śląsku. W 2011 roku na ekrany wszedł “Och, Karol 2” z Piotrem Adamczykiem w roli głównej. I co? Obejrzeć można. I zapomnieć…

&. Na dobrą sprawę to do końca nie rozumiem fenomenu popularności filmu “Psy” z 1992 roku. Przyznaje, że jest to całkiem zgrabna opowieść kryminalna z dopisanym zapleczem psychologicznym. A także z wpadającymi w ucho dialogami, z których niektóre na dobre zagościły w internetowych quizach filmowych. Ale całości brak jakiegoś uniwersalnego powabu, jakie mają takie tytuły jak “Va banque” , ” Wielki Szu” czy “Pułkownik Kwiatkowski”. No, ale o gustach się nie dyskutuje. Skoro rzesze widzów wciąż chcą “Psy” oglądać, mają do tego prawo. Jakie plenery widzimy w tle ? Piotrkowa Trybunalskiego, Łodzi i Warszawy, a w niej hotel Marriott”[ fotografia].

&. Film “Przystań” [ 1997] w reżyserii Jana Hryniaka po prostu mnie zachwycił. Czym? Po pierwsze spokojnie opowiedzianą historią młodej kobiety szukającej czegoś wartościowego w życiu. Po drugie muzyką, którą wyczarował Michał Lorenc. Po trzecie wreszcie nastrojowym obrazem Arkadiusza Tomiaka. A także grą aktorską. Przede wszystkim głównej bohaterki granej przez Maję Ostaszewską, dla której to pierwsza duża rola. Znakomity jest też Jan Machulski, a jeszcze lepszy Marek Perepeczko. Akcja toczy się w Golubiu – Dobrzyniu, nad Wisłą oraz w Warszawie: na Dworcu Centralnym, Placu Defilad, w Fotoplastikonie przy Alejach jerozolimskich 51 oraz w Hotelu “Mariott” – fotografia.

&. Dobry scenariusz i dobre wykonanie. Tak można podsumować film “Marysia i Napoleon” z 1966 roku w reżyserii Leonarda Buczkowskiego. Fabuła jest prosta: dwie pary grane przez tych samych aktorów[ Beata Tyszkiewicz i Gustaw Holoubek] są osadzone w różnych epokach : wojen Napoleońskich i współcześnie. Pozostali aktorzy również  przenoszą się w czasie – z całkiem dobrym skutkiem. Na planie pojawia się kwiat polskich artystów, jak Anna Ciepielewska, Ewa Krasnodębska, Renata Kossobudzka, Bogumił Kobiela, Wieńczysław Gliński czy Ignacy Machowski. Plenery to pałace w Walewicach i Jabłonnej oraz Warszawa, m.inn Łazienki Królewskie[ fotografia].

&. Czy warto udawać kogoś innego, niż się w rzeczywistości jest? Odpowiedź na to pytanie daje film “Pejzaż z bohaterem” z 1970 roku, który opowiada o nauczycielu z Warszawy. Ponieważ nie radzi sobie z młodzieżą wyjeżdża do małego miasteczka i tam zmienia taktykę. Udaje bohatera wojennego, ale to działa na krótko, gdyż potem doprowadza go do trudnych wyborów. W roli głównej widzimy Gustawa Holoubka, a partnerują mu Barbara Wrzesińska, Hanna Skarżanka, Henryk Bąk i Mieczysław Pawlikowski. Plan zdjęciowy to Łódź [ wieża widokowa w Parku “Na Zdrowiu] oraz Warszawa[ Łazienki Królewskie – fotografia].

&. To oczywiste, że film “Nigdy w życiu” z 2004 roku reprezentuje kino kobiece, ale niejeden chłop również chętnie spędzi z nim te 100 minut przed ekranem. Daje wprawdzie obraz świata naiwny, uproszczony, ale jakże krzepiący. Kręcono go w okolicach Pomiechówka, jednak w większości w Warszawie, w tym w wieżowcu Intraco[ fotografia]. Głównej parze bohaterów, kreowanych przez Danutę Stenkę i Artura Żmijewskiego towarzyszą Joanna Brodzik, Kinga Preis, Agnieszka Włodarczyk, Jan Frycz[ jak zwykle w roli czarnego charakteru], Krzysztof Kowalewski i Stanisław Orzechowski.

&. Piosenkarze w rola głównych? To się mogło nie udać. Mogło, ale wyszło całkiem dobrze. Mowa o filmie “Nocne graffiti” z 1996 roku wyreżyserowanym przez Michała Dutkiewicza. A śpiewająco zagrali w nim Kasia Kowalska i Robert Janowski oraz dyplomowana aktorka Katarzyna Skrzynecka, która też niejeden przebój na swym koncie ma. Główny ciężar filmu poniósł ekranowy gigant Marek Kondrat obsadzony w roli emerytowanego wojskowego. Plenery zapewniła  Warszawa, np. w okolicach Błękitnego Wieżowca[ fotografia] przy Placu Bankowym.

&.Do oszałamiającego sukcesu filmu “Pożegnania” z 1958 roku w dużym stopniu przyczyniła się piosenka “Pamiętasz, była jesień” w wykonaniu Sławy Przybylskiej. Jednak piosenkarkę tylko słychać, nie widać. Na ekranie zastąpiła ją podobna do niej aktorka. Oprócz muzyki, atutem filmu jest doskonałe oddanie nastrojów zmiany władzy w Polsce w 1945 roku przez reżysera Wojciecha Jerzego Hasa, który był w tym mistrzem. No i dobór aktorów. Oprócz pary głównych: Marii Wachowiak i Tadeusza Janczara swój talent udowodnili m.inn. Hanna Skarżanka, Irena Netto, Zdzisław Mrożewski, Bogumił Kobiela i Adam Pawlikowski. Miejscem odpowiednich plenerów dla pokazania odchodzącego świata przedwojennego blichtru okazała się Podkowa Leśna[ w tym stacja WKD – fotografia Nr 1], ale również warszawski Ogród Saski[ fotografia nr 2]. Zagadką pozostaje lokalizacja willi “Quo vadis”. Dziesięciolecia mijają, a żadna z podwarszawskich miejscowości pełna podobnej architektury się do niej nie przyznaje. Ani Podkowa, ani Komorów, Kostancin, Otwock. Czyżby uległa zniszczeniu tuż po zakończeniu kręcenia filmu?

&. Zbigniew Cybulski “Sam pośród miasta” ? Zdarza się. W filmie Haliny Bielińskiej z 1965 roku odtwarza postać inżyniera, któremu odwołano samolot do Iraku, gdzie miał podjąć pracę na budowie. Mieszkanie oddał w użytkowanie kuzynowi więc błąka się po mieście, odwiedzając większość miejsc, które kilka godzin wcześniej pożegnał, a przy okazji weryfikuje przyjaciół.  Wbrew tytułowi nie jest jednak sam, gdyż spotyka przeróżnych ludzi. Młodych i  starych, wygranych i przegranych.  Zaś miastem jest Warszawa lat 60. XX wieku, trochę jakby  zawieszona między wojennymi wspomnieniami, a współczesnymi realiami. Droga wędrówki prowadzi przez Plac Konstytucji, ulicę Marszałkowską,  Most Poniatowskiego, Trasę W – Z oraz okolice Grobu Nieznanego Żołnierza[ fotografia].

&. Nie jestem specjalnie miłośnikiem sportu w kinie, ale ten film oglądałem już wielokrotnie z prawdziwą przyjemnością. Tak, chodzi o “Piłkarski poker” z 1989 roku w reżyserii Janusza Zaorskiego. Dynamiczna akcja naszpikowana życiową prawdą, świetne aktorstwo,  i wierny obraz schyłku PRL. Czegóż chcieć więcej? Niezapomniany duet stworzyło tu dwóch gigantów rodzimego ekranu: Janusz Gajos i Marian Opania. Dołączyli do nich Małgorzata Pieczyńska, Adrianna Biedrzyńska, Mariusz Dmochowski, Jan Englert i …wyszedł najlepszy polski  film sportowy. Kręcono go w Warszawie na stadionie “Legii” i w  hotelu “Victoria”[ fotografia], a także w Zabrzu,  Łodzi i nad Zalewem Zegrzyńskim. A także przy dworcu kolejowym w Białymstoku. Co ciekawe, występujące tam sceny “podlaskie” powstały na… warszawskim Ursynowie przy ul. Kokosowej.

&. Według barwnego życiorysu można napisać dobry scenariusz. I tak jest w przypadku filmu “Najmro” z 2021 roku, opowiadającego losy Zdzisława Najmrodzkiego, który uciekał milicji i służbom więziennym 29 razy. Generalnie film jest udany, choć dużo brakuje mu do “Wielkiego Szu” czy “Sztosu”. Wielu, zwłaszcza starszych widzów razić  może sposób filmowania, zbyt prześwietlony. Swoje umiejętności aktorskie potwierdził Dawid Ogrodnik, za to rola milicjanta nie przypadła chyba do gustu Robertowi Więckiewiczowi. Film kręcono w Warszawie w okolicach wiaduktu na Karowej oraz przed hotelem “Victoria” [ fotografia].

&. “Dzień dobry, kocham Cię”. I wszystko jasne. Komedia romantyczna. Fabuła? Znana od początku: dwoje spotyka się, potem pojawią się jakieś przeszkody na drodze ich wspólnego życia, ale spokojnie: wszystko skończy się dobrze. W tym wypadku ślubem w warszawskim kościele Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny na Nowym Mieście[ fotografia]. Obsada? Wiadomo: etatowi aktorzy do takich ról, tym razem to Barbara Kurdej – Szatan, Olga Bołądź, Weronika Książkiewicz, Paweł Domagała i Maciej Musiał. Niby chała, ale jakoś przyjemnie się to ogląda…

&.Przy opisywaniu filmu “Zakochani” z 2000 roku pod pióro ciśnie się jeden przymiotnik : piękny. Bo taki są majowe zdjęcia, nastrojowa muzyka, zakończenie, a przede wszystkim odtwarzana przez Magdalenę Cielecką i Bartosza Opanię para głównych bohaterów. Choć nie ich zajęcie, polegające na wyłudzaniu pieniędzy od bogatych ludzi. Piękną kreację stworzyła też Beata Tyszkiewicz, rzecz jasna aktorsko, bo odtwarzana postać na to określenie nie zasługuje… W tle tej miłosnej historii widzimy głównie Warszawę[ m.inn. kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny na skarpie przy Nowym Mieście – fotografia]. Ponadto kręcono na moście  Zegrzu, w latarni w Czołpinie, na polu golfowym w Rajszewie pod Jabłonną  i Ustce.

&. Film “Kogel Mogel”  z 1988 roku w reżyserii Romana Załuskiego na trwałe wpisał się nie tylko w historię polskich komedii, ale i pamięć widzów. Zabawne perypetie zawodowo – miłosne prowincjuszki, granej przez Grażynę Błęcką Kolską wciąż są chętnie wznawiane przez różnej maści telewizje, a co ważniejsze oglądane przez nowe pokolenia Polaków. Jej partnerem na ekranie był Dariusz Siatkowski, z innych aktorów warto wymienić Ewę Kasprzyk, Katarzynę Łaniewską, Zdzisława Wardejna i Jerzego Turka. Wiejskie sceny nakręcono we wsi Rozszczep, natomiast miejskie, rzecz jasna w Warszawie, m.inn. na Palcu Zamkowym[ fotografia].

&. W 1959 roku Bohdan Poręba nakręcił film “Lunatycy” opowiadający historię zdemoralizowanej młodzieży, którzy przekraczają cienką linię pomiędzy chuligaństwem a przestępstwem. Potem negatywne zdarzenia nakręcają się same. Do obsady zaangażowano wielu młodych aktorów, których nazwiska z czasem będą znaczyć wiele w naszej kinematografii. Mężczyźni to Maciej Rayzacher, Leszek Herdegen, Ludwik Pak czy Stanisław Jasiukiewicz. Zaś wśród  kobiet odnotować należy takie, które kiedyś odcisną swe piętno w świecie filmowych, jak Zofia Marcinkowska [ niestety umrze młodo], Monika Dzienisiewicz [ zostanie żoną Daniela Olbrychskiego], Iwona Słoczyńska [ debiut] oraz Halina Kunicka[ w swej najlepszej roli, czyli piosenkarki]. Tłem jest Warszawa, m.inn. okolice Placu Zamkowego, ruchome schody w kamienicy Johna[ fotografia] hala Torwar.

&. Janusz Morgenstern zaczął karierę reżyserską od filmu “Do widzenia, do jutra” – dzieła genialnego, które od razu zdobyło mocną pozycję w polskiej kinematografii. Potem były mniej czy bardziej udane próby dojścia do ideału z 1960 roku. Skończył ” Mniejszym złem” w 2009 roku. Jest to film warsztatowo poprawny, ale chyba nawet samego autora nie usatysfakcjonował. Powodem może być scenariusz – jakoś trudno uwierzyć w gruntowną przemianę człowieka, który wcześniej miał problem z elementarnymi zasadami życiowymi – kłamał, oszukiwał, czerpał z czyjegoś dorobku literackiego, albo bez wahania porzucił kobietę w ciąży. Nietrafne wydaje się również obsadzenia w głównej roli Lesława Żurka. Jego szczera i uczciwa twarz nie nadaje się do odtwarzania postaci  kogoś zepsutego moralnie. Jest jeszcze coś. Kobiety. W filmie wszystkie – bez względu na wiek – wskakują do łóżka głównego bohatera, zanim zdąży cokolwiek powiedzieć. W latach 70. XX wieku standardy obyczajowe były jednak inne…Dobrze to pamiętam.  Zdjęcia zrealizowano w Gdańsku przy Pomniku Poległych Stoczniowców oraz w Warszawie – na Uniwersytecie warszawskim, w okolicach Sejmu, na praskim brzegu Wisły oraz na Starym Mieście – m.inn. w rejonie Placu Zamkowego [ zdjęcie].

&. Po obejrzeniu filmu “Dom moich synów” [ 1975]zastanawiałem się, czy odtwarzająca główną rolę Zofia Jaroszewska osiągnęła szczyt swoich aktorskich możliwości I doszedłem do wniosku, że jednak nie. Mimo, że jest doskonała jako matka trzech zaniedbujących ją potomków. Na sam szczyt wspięła się w późniejszej o dwa lata “Lalce” Ryszarda Bera odtwarzając prezesową Zasławską.  To był popis jej życia! Zdjęcia zrealizowano na stacji kolejowej Błonie, w gmachu Ministerstwa Finansów przy ulicy Świętokrzyskiej i na Placach : Trzech Krzyży oraz Zamkowym – fotografia.

&. Na ogół komentatorzy zarzucają filmowi “Wygrać marzenia”  z 2022 roku niespójność akcji, ja dorzuciłbym jeszcze powielanie starych schematów, co powoduje, że już na wstępie domyślamy się zakończenia. Razi także obsada, zwłaszcza ta drugoplanowa. Chodzi o opatrzone twarze, które niewiele artystycznie mają już do powiedzenia. Na plus zapisać należy dobre zdjęcia, zwłaszcza te górskie i budapesztańskie. Generalnie ekipa sporo podróżowała, by nakręcić materiał. Od Podhala, poprzez Tomaszów Mazowiecki, Tarczyn aż do Warszawy, gdzie kręcono np. na Placu Zamkowym[ fotografia]. Korzystnie wypadła stolica Węgier, gdzie widzimy Wzgórze Zamkowe, brzeg Dunaju oraz Plac Bohaterów.

&. W filmie “Jutro premiera” z 1962 roku Janusz Morgenstern opowiada o kulisach działania teatru. Można zapytać, po co to komu oglądać, skoro przez 60 lat na pewno wszystko się zmieniło? Otoczka zewnętrzna tak, ale pewne mechanizmy są ponadczasowe. A te są dobrze ukazane. No i aktorzy. Cały gwiazdozbiór: Irena Malkiewicz, Kalina Jędrusik, Tadeusz Janczar czy nie schodzący z ekranu w tamtym czasie Gustaw Holoubek. Wprawdzie akcja rozgrywa się przeważnie w plenerach teatralnych, od czasu do czasu widać także Warszawę kilkanaście lat po wojnie, m.inn. narożną kamienicę Johna przy Krakowskim Przedmieściu.

&. Taki film dla varsavianistów to prawdziwa gratka. Mowa o “Cafe pod minogą” z 1959 roku ze wspaniałą obsadą w osobach Hanki Bielickiej, Władysława Skoczylasa, Jerzego Duszyńskiego, Aleksandra Dzwonkowskiego, a przede wszystkim Adolfa Dymszy, który w wieku 59 lat i w peerelowskim gorsecie nic nie uronił ze swego niezwykłego talentu. Plenerem jest Warszawa filmowana w okolicach kościoła Świętej Anny, trasy W – Z, na Placu Zamkowym  oraz na ulicach Tykocińska, Myśliwiecka, Solec, Mała, Wąski Dunaj i Kozia, a także na Mariensztacie – fotografia.

&. Wystarczy powiedzieć “pierwszy powojenny film kolorowy” i już wiadomo, że chodzi o “Przygodę na Mariensztacie” z 1954 roku w reżyserii Leonarda Buczkowskiego. Były wprawdzie jeszcze przed wojną próby z kolorem na celuloidzie, ale nie w takiej, pełnometrażowej skali. Film opowiada historię miłości dwójki przodowników pracy [Lidia Korsakówna i Tadeusz Szmidt], ale tak naprawdę bohaterem jest  odbudowana i odbudowującą się Warszawa. Co kosztowało ogrom pracy zwykłych ludzi, bez względu na otoczkę ideologiczną. Należy to podziwiać i doceniać. Dziś taka sztuka nie udała by się tak szybko. W filmie aż roi się od ciekawych postaci. Grają tu m.inn. Tadeusz Kondrat – ojciec Marka oraz Michał Gajda – mąż Barbary Kraftówny. A śpiewa młodziutka panna Wiśniewska, która zyska sławę jako Irena Santor. Film kręcono w wielu miejscach stolicy, w tym na Placu Konstytucji, Placu Bankowym, ulicy Elektoralnej i  w okolicach kościoła Świętej Anny, a także na tytułowym Mariensztacie – fotografia.

&. Edmund Niziurski, dziś już zapomniany, w czasach PRL był popularny i chętnie czytany. Nic więc dziwnego, że do jego dzieł sięgnęło też kino. W 1966 roku Mieczysław Waśkowski sfilmował “Niewiarygodne przygody Marka Piegusa” obsadzając w roli tytułowej Grzegorza Romana, wówczas 11 latka, który swoją przygodę z filmem zaczął w wieku lat 6. Wokół niego zgromadziło się mnóstwo aktorskich znakomitości, jak Bronisław Pawlik. Ludwik Benoit, Stanisław Milski, Aleksander Dzwonkowski, Jadwiga Chojnacka i Hanka Bielicka. Plenerem jest głównie Łódź, ale też Warszawa, m.inn. Łazienki królewskie i Krakowskie Przedmieście[ zdjęcie].

&. Feliks Falk zalicza się do grona wybitnych reżyserów polskich. Jednak film “Kapitał, czyli jak zrobić pieniądze w Polsce” wyraźnie mu nie wyszedł. Temat był wtedy[ 1989] aktualny –  eksplozja działalności gospodarczej, jaka wybuchła w Polsce przełomu politycznego. Obsada? Jak najbardziej pierwszoligowa: Gabriela Kownacka, Piotr Machalica, Tadeusz Huk, Andrzej Grabowski, Marek Kondrat – chyba nie trzeba dalej wyliczać. Mimo to film jest jakiś mało lotny i dzisiaj ogląda się go jako mało wiarygodny dokument epoki. Szkoda. Plenery znaleziono w Warszawie: na Okęciu, Placu Defilad i na Krakowskim Przedmieściu, przy mostach Poniatowskiego i Śląsko – Dąbrowskim  oraz na ulicy Złotej w okolicy kina “Relaks” – fotografia. Niewielka partia materiału powstała na Podhalu.

&. Ignacy Gogolewski był wybitnym artystą filmowym i teatralnym. Ale nie wszechstronnym. Znakomicie sprawdzał się jako aktor. W 1978 roku filmem “Romans Teresy Hennert” spróbował swych sił jako reżyser. I nie był chyba zadowolony z efektów, gdyż jeszcze tylko raz ustawił się z drugiej strony kamery. Potem do tego nie wracał. Debiut  nie jest może zły, tylko przeciętny. A  przeciętność to w sztuce niemal zbrodnia. Nie zawodzi za to Waldemar Kazanecki  i po raz kolejny wspina się na wyżyny  sztuki kompozytorskiej. W najważniejszych rolach widzimy Barbarę Brylską, Elżbietę Kępińską, Stanisława Zaczyka, Wieńczysława Glińskiego i Józefa Duryasza. Zdjęcia powstały w Puszczy Kampinoskiej, Konstancinie i w Warszawie – w Ogrodzie Saskim, na ulicy Koziej, przy Alejach Ujazdowskich  i przy ul. Krakowskie Przedmieście 32 w rejonie Pałacu Tyszkiewiczów – fotografia.

&. Często czyta się, że niby na wskroś warszawski film “Zakazane piosenki” z 1947 roku nakręcono w Łodzi. Owszem zrealizowano tam zdjęcia w dwóch parkach : Na Zdrowiu i Poniatowskiego, a przede wszystkim w wybudowanych dekoracjach. Jednak lista stołecznych plenerów jest o wiele dłuższa: ulica Bednarska, Aleje Jerozolimskie przy Moście Poniatowskiego, okolice filharmonii, starówka, fasada kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i Św. Józefa Oblubieńca przy Krakowskim Przedmieściu[ fotografia] oraz … wciąż wszechobecne morze ruin. Pierwszy powojenny film zapoczątkował kariery aktorskie wielu znanych potem artystów, jak Danuta Szaflarska, Hanka Bielicka, Alina Janowska, Jerzy Duszyński, Janusz Kłosiński, Igor Śmiałowski czy Jan Świderski. Z kolei starą, przedwojenną szkołę gry reprezentował znakomity Jan Kurnakowicz.

&. “Amok” to niedoceniona pozycja kina z lat 90. XX wieku. Inne filmy, wcale nie lepsze, trzymają się mocno i mają wciąż wznowienia w telewizji. O nim zapomniano. A przecież Natalia Koryncka – Gruz nakręciła przekonywującą opowieść o giełdzie warszawskiej z wciągającą akcją, dobrą muzyką oddającą stan ducha bohaterów i poprawnymi, a czasami genialnymi zdjęciami. Do obsady zaangażowała nie tylko sprawdzonych aktorów, ale wytypowała też trafnie też takich, przed którymi dopiero otworzy się kariera. Tłem tych psychologiczno – finansowych zmagań jest Warszawa, a w niej najważniejsze miejsce stanowi  dawny dom partii przy Nowym Świecie, który w nowej Polsce przekształcił się w centrum finansowe. Kręcono również na Pradze, Krakowskim Przedmieściu przy kościołach Świętego Krzyża i Wizytek[ fotografia] oraz na placach Powstańców Warszawy i Trzech Krzyży. Ponadto na ekranie widać  korty tenisowe przy Nabrzeżu Helskim, Pałac Kultury i Nauki, hotel “Marriott” i mosty: Średnicowy i Poniatowskiego. Ekipa opuściła też stolicę by zrealizować materiał nad Bałtykiem i na terenie Starej Przędzalni przy ul. 1 Maja w Żyrardowie.

&. W zamyśle twórców film “Pamiętnik Pani Hanki” miał być krytyką świata kół rządzących Polski przedwojennej. Sądzę jednak, że okazał się dla wielu widzów nostalgicznym powrotem do czasów II RP i kontrastowym zestawieniem z mizerią PRL. A tym samym tylko jeszcze bardziej wyidealizował mit Międzywojnia. W rolach głównych występują Lucyna Winnicka i Andrzej Łapicki, a oprócz nich na ekranie widzimy Teresę Szmigielówną, Irenę Malkiewicz, Artura Młodnickiego i Tadeusza Plucińskiego. Reżyser, Stanisław Lenartowicz zadbał o zgodną z epoką oprawę wizualną, przeważnie w Warszawie. Zdjęcia powstały na Dworcu Głównym PKP, Torze Wyścigów Konnych na Służewcu, Łazienkach Królewskich oraz w okolicach Pomnika Kopernika na Krakowskim Przedmieściu[ fotografia]. Inne plenery znaleziono w zamku w Pszczynie, a także w parku i pałacu w Sadowicach w powiecie wrocławskim.

&. Sam się zastanawiam, dlaczego  tytuł to “Fuks“, choć bardziej pasowałby  “Ojciec”. Wszak treścią tego filmu jest zemsta nad biologicznym rodzicem, który porzucił syna i żonę dla robienia podejrzanej kariery finansowej. Reżyser, Maciej Dutkiewicz, tak zręcznie poprowadził narrację, że wyszła opowieść lekka i zabawna  – do dziś wznawiana przez różne telewizje, choć od premiery minie wkrótce ćwierć wieku. Mają w tym udział znakomici aktorzy; Agnieszka Krukówna oraz Maciej Stuhr, Adam Ferency i Janusz Gajos. Szczególnie ten ostatni czaruje grą z przymrużeniem oka. Film powstał w Warszawie, m.inn w tunelu na trasie W – Z [ zdjęcie], a także na Placu Konstytucji i Trasie Łazienkowskiej.

&. Jerzy Skolimowski był bez wątpienia w latach 60.XX wieku najbardziej oryginalnym twórcą. Każdy z jego filmów, które nakręcił przed wyjazdem z Polski odróżnia się od innych dzieł ciekawą reżyserią, niebanalną fabułą, znakomitą obsadą i nowatorskimi zdjęciami. Taka też jest “Bariera” z 1966 roku, obok której trudno przejść obojętnie. Dla jednych z ekranu powieje nudą, ale inni zauważą nowatorstwo z przebłyskami geniuszu. Duża w tym też zasługa aktorów, zwłaszcza Joanny Szczerbic i Jana Nowickiego. No i operatora Jana Laskowskiego. Udało mu się pokazać Warszawę bez banału,  w wystylizowanych kadrach zapadających w pamięć. A już szczególnie powinni o tym filmie pamiętać stołeczni tramwajarze, bo chyba w żadnym innym filmie nie poświęcono im więcej uwagi. Kręcono w Warszawie, ale przeważnie nie w znanych i wyeksploatowanych przez kino miejscach, tylko na skoczni narciarskiej przy ul. Czerniowieckiej, na Moście Gdańskim, w gmachu Politechniki Warszawskiej, w gmachu na  ulicy Wspólnej 62[ fotografia] i przy ul. Waryńskiego oraz na Woli.

&. Jerzy Stefan Stawiński najpierw napisał powieść “Godzina szczytu”, potem scenariusz, aż wreszcie w 1973 roku wyreżyserował film pod tym tytułem. Zaś w roli głównej obsadził Leszka Herdegena, aktora wybitnego, niestety przedwcześnie zmarłego, bo w wieku 50 zaledwie lat. Taki sam los może czekać kreowanego przez niego bohatera, który dowiaduje się nagle o ciężkiej chorobie. W filmie jednak okazuje się ona do wyleczenia. W tych zdrowotno – zawodowo – osobistych perypetiach na ekranie towarzyszą mu piękne panie: Jolanta Bohdal, Maria Chwalibóg i Barbara Wrzesińska oraz uzdolnieni koledzy aktorzy: Piotr Pawłowski, Andrzej Krasicki i Eliasz Kuziemski. Operatorzy kamer odwiedzili wiele miejsc w Warszawie, w tym, okolice Hotelu “Europejskiego” przy Placu Zwycięstwa[ fotografia].

&.”Hydrozagadka” to jeden z tych filmów, kiedy poczułem ulgę widząc na ekranie napis” Koniec”. Ale najpierw trzeba wytrzymać początek. Przez minutę, wydaje się to oryginalne, że aktorka czyta napisy, ale po dwóch – trzech staje się to szalenie irytujące. A potem ? Beznadziejna fabuła i wątłe aktorstwo: Józef Nowak w roli Supermena,  Ewa Szykulska mówiąca głosem Kaliny Jędrusik, Roman Kłosowski jako maharadża z Afryki czy przebierający oczami Wiesław Michnikowski. Można odnieść wrażenie, że ci znakomici artyści nie potrafią odnaleźć się w sytuacjach, w których ich postawiono. Tak,  wiem, że film ten ma grono wiernych fanów. Wiem też, że o gustach się nie dyskutuje… Pewnym plusem całego przedsięwzięcia są plenery, czyli Zalew Zegrzyński oraz Warszawa w środku PRL-u , a dokładniej widok na Ścianę Wschodnią[ fotografia], Okęcie z “zębatym” terminalem czy hotel “Bristol”, po którym wspinaczkę uprawia niejaki “AS”.

 

&. Nie wiem, czy ktokolwiek mógłby równie dobrze zagrać rolę Piszczyka jak Bogumił Kobiela. Chyba tylko Tadeusz Fijewski. “Zezowate szczęście” z 1960 roku to ostatni w pełni ukończony pełnometrażowy film Andrzeja Munka. Z “Pasażerką” już nie zdążył. Kobieli na ekranie towarzyszą całe zastępy wielkich nazwisk ówczesnego czasu: Maria Ciesielska, Barbary Połomska i Kwiatkowska, Henryk Bąk, Mariusz Dmochowski, Edward Dzwonkowski, Kazimierz Opaliński czy Jerzy Pichelski. No i wokół widać głównie stołeczne plenery, jak np. Uniwersytet Warszawski[ fotografia Nr 1], choć realizatorzy pofatygowali się też do Krakowa, Łodzi i Sieradza[ więzienie z widoczna ulicą Orzechową – fotografia Nr 2].

&.Chyba nasi twórcy komedii romantycznych poczuli, że wyczerpali krajowe tematy, więc sięgnęli po romans międzynarodowy i powstał film “Mała, wielka miłość” [ 2008] . Wyszło podobnie, a przejście notorycznego bawidamka i lekkoducha z Kalifornii [ Joshua Leonard] na stronę odpowiedzialności jest tak samo niewiarygodne. Całkiem dobrze i naturalnie wypadła polska połówka pary, czyli Agnieszka Grochowska, jeszcze nieopatrzona w romansowych wątkach. Realizatorzy postarali się, by Los Angeles przedstawić jako olśniewające miasto. A Warszawa? Też nieźle – jest Okęcie, Plac Defilad, ponadto sporo zdjęć nakręcono przy malowniczym Krakowskim Przedmieściu[ np. przy bramie Uniwersytetu Warszawskiego – zdjęcie] –  tam też powstała finałowa scena, gdy młodzi małżonkowie wychodzą po ślubie z kościoła Świętego Krzyża. Filmowano z daleka, jakby bez wiary w trwałość tego związku…

&. “Dlaczego nie”. To dobrze postawione pytanie w kontekście czy warto przeznaczyć czas na taki film. To zależy od aktualnego nastroju, ilości wolnego czasu i…zapotrzebowania na bajki. Ta opowiada losy prowincjuszki, której marzy się kariera w stolicy. Ponieważ jest to komedia romantyczna, czeka ją jeszcze szczęśliwa miłość. W tle filmu Ryszarda Zatorskiego z 2007 roku jest Warszawa w wielu odsłonach, jak np. okolice Pałacu Staszica przy Krakowskim Przedmieściu[ zdjęcie]. A kto czaruje w tej bajce? Anna Cieślak, Małgorzata Kożuchowska, Anna Przybylska, Maciej Zakościelny, Tomasz Kot i Maciej Pawlicki.

&. Tytuł jest optymistyczny: “Rozwodów nie będzie”, pytanie tylko jak długo. W pierwszej noweli młodzi kłócą się jeszcze przed ślubem, w drugiej wcale się nie znają, a sobie ślubują, z kolei w trzeciej w sumie nic jeszcze nie wiadomo. Tak czy inaczej film wart jest obejrzenia chociażby dla aktorów w ekranowych parach: Marty Lipińskiej i Władysława Kowalskiego, Teresy Tuszyńskiej i Zbigniewa Dobrzyńskiego oraz Magdaleny Zawadzkiej i  Zbigniewa Cybulskiego, a także mnóstwa innych o znanych twarzach. Poza tym można napatrzeć się na Warszawę 20 lat po wojnie. Miejscem łączącym trzy historie jest Urząd Stanu Cywilnego[ zdjęcie] w dawnym Pałacu Branickich przy Nowym Świecie 18/20.

&. Z czym kojarzymy “Skarb” po ponad 75 latach od premiery? Jedni z parą jak z obrazka, czyli Danutą Szaflarską i Jerzym Duszyńskim, inni z genialnym występem radiowca granego przez Adolfa Dymszę. Jeszcze inni pewnie z Warszawą tuż po wojnie, a może bardziej z morzem ruin, które kiedyś były stolicą. Po tylu dekadach niewiele jest miejsc rozpoznawalnych jeżeli chodzi o plenery. Na pewno kręcono w USC przy Nowym Świecie – fotografia, na ulicy Świętojerskiej 8 i w domu towarowym przy ul. Brackiej 25.

&. Socrealistyczny film z udziałem gwiazd kina przedwojennego. Tak, chodzi obraz “Irena do domu” z 1955 roku w reżyserii Jana Fethke. Wystąpili w nim popularni aktorzy z dwudziestolecia międzywojennego: :Lidia Wysocka, Adolf Dymsza i Ludwik Sempoliński. I doskonale poradzili sobie w komedii o emancypacji zawodowej kobiet we wczesnym PRL – u. No, ale u tej klasy artystów nie mogło być inaczej. Film zrealizowano w ledwie co odbudowanej Warszawie, m.inn. na Krakowskim Przedmieściu w okolicach kościoła Świętego Krzyża[ zdjęcie].

 

&. Jak zastąpić jedną miłość drugą, i przy okazji wyplątać się z afery kryminalnej? Odpowiedź daje film Jana Batorego “Lekarstwo na miłość” z 1965. Z całym tym sercowo – sensacyjnym ambarasem zmaga się  Joanna, czyli Kalina Jędrusik przy pomocy przyjaciółki Janki granej przez Krystynę Sienkiewicz i z odsieczą Andrzeja Łapickiego w roli kapitana Milicji Obywatelskiej. Po drugiej, przestępczej stronie barykady znajdują się Wieńczysław Gliński, Mieczysław Czechowicz, Ryszard Ronczewski i Jacek Fedorowicz. Tę nader sympatyczną komedię kręcono w różnych punktach Warszawy, w tym w hotelu “Grand”, supersamie przy ul. Puławskiej, Ogrodzie Saskim, na Placu Trzech Krzyży oraz przy Nowym Świecie[ zdjęcie].

&. Po obejrzeniu filmu “Przemiany” z 2003 roku zastanawiam się jak chłop[ Jacek Poniedziałek] o przeciętnej urodzie i fatalnej przeszłości może tak oddziaływać na kobiety. Z jedną z sióstr[Katarzyna Herman] pojawia się w podmiejskim dworku i wprowadza w rodzinie totalny ferment. Matkę[ Maria Maj] niepokoi , drugą z sióstr[ Aleksandra Konieczna] irytuje, a trzecią[ Maja Ostaszewska] fascynuje do tego stopnia, że zachodzi w nim w ciążę i wyjeżdża nie bacząc jaki ból zadaje tej pierwszej, która go tu przywiozła. Jej postawę chciałoby się skomentować słowami piosenki: “Ech, głupia Ty”. Łukasz Barczyk nakręcił film ciekawy, choć bardzo teatralny . Najwięcej zdjęć zrealizowano w “Dworku nad stawem ” Mateusza Chełmońskiego w miejscowości Adamowizna pod Grodziskiem Mazowieckim. Reszta powstała w Warszawie[ fotografia].

&. Bez tej pozycji w świątecznej ramówce telewizji trudno sobie wyobrazić rozrywkę w Boże Narodzenie. Mowa o filmie “Listy do M” . Nakręcony w 2011  roku przez słoweńskiego reżysera Mitję Okorna nieustannie bawi, a może bardziej wzrusza w tym szczególnym czasie. Można bez końca oglądać perypetie kilku par warszawiaków, wiedząc, że happy end jest nieuchronny. Dużo zdjęć nakręcono w Centrum Handlowym “Arkadia” przy Alei Jana Pawła II w Warszawie[ zdjęcie]. Różni reżyserzy, idąc na fali ogromnej popularności oryginału zrobili jeszcze cztery dokrętki ze zmiennym efektem i częściowo inną obsadą. Ogląda się je przyjemnie, ale chyba bez tych emocji, które wywołała część pierwsza.

&. Spośród małych stacji kolejowych stolicy chyba największym powodzeniem u filmowców cieszy się Warszawa Powiśle[ zdjęcie]. Co o tym zdecydowało? Otóż tuż przy nim zaczyna się fotogeniczny tunel linii średnicowej, wybudowany jeszcze przed wojną, który przez lata stanowił jakby namiastkę metra. Do tego dochodzi  modernistyczna zabudowa stacji, którą chwalą nie tylko znawcy architektury, ale i zwykli pasażerowie. Kręcono tu np. “Pieczone gołąbki”[ 1966], dalszy ciąg kultowego “Misia”, czyli “Rozmowy kontrolowane”[ 1991] i “Ja Wam pokażę” [2006] z Grażyną Wolszczak.

&. Warszawski Barbakan[ zdjęcie] jest tak charakterystycznym punktem starówki, że reżyserzy czasem uwzględniają go w swoich dziełach. Tak było np. ze Stanisławem Bareją, który umieścił tu część akcji swojej komedii z 1966 roku zatytułowanej “Małżeństwo z rozsądku”. Tytuł jest przewrotny, gdyż główna para bohaterów granych przez Elżbietę Czyżewską i Daniela Olbrychskiego tylko pozornie jest zmuszona  do ślubu. Wielką ozdobą filmu są piosenki autorstwa Agnieszki Osieckiej śpiewane przez Tadeusza Chyłę. Ciekawostką jest rola aktorska Alicji Bobrowskiej, pierwszej Miss Polonia po wojnie, choć nie był to jej debiut na dużym ekranie. Zagrała już wcześniej epizodycznie w więcej niż znakomitym filmie Hasa “Jak być kochaną”.

&. W latach 60.XX wieku unikano określenia rock, jako zbyt zachodniego i zarazem kapitalistycznego. Zamiast niego mówiło się “Big beat” . I właśnie spolszczoną nazwę tego drugiego nosi tytuł filmu “Mocne uderzenie” z 1966 roku Jerzego Passendorfera. Osoba tego reżysera przy takim temacie może dziwić, gdyż zwykle specjalizował się w zagadnieniach wojennych. Tu mamy opowieść o zawiłościach matrymonialno – miłosnych z popularną w tych latach muzyką w tle. W podwójnej roli, czyli gwiazdora estrady i kontrolera jakości w Fabryce Samochodów Osobowych wystąpił Jerzy Turek. Obok niego na ekranie pokazały się dwie śliczne dziewczyny, a mianowicie Magda Zawadzka i Irena Szczurowska jako aktualna i była pretendentka do zamążpójścia. Z kolei Jarema Stępowski kilkakrotnie pojawiał się i pytał o… suchy chleb dla konia. W odpowiedzi słyszał, że “Woja domowa” kręcona jest obok. W tle widzimy Warszawę w wielu ujęciach, m.inn. w rejonie staromiejskich murów[ zdjęcie].

&. Konrad Nałęcki, zanim zasłynął realizacją “Czterech pancernych i psa” kręcił głownie  filmy obyczajowe, ale ma też w swoim dorobku pozycję dla młodzieży: “I Ty zostaniesz Indianinem” z 1962 roku. To komedia z posmakiem sensacyjnym w doborowej obsadzie. Na ekranie pokazuje się wiele ówczesnych gwiazd, jak Irena Kwiatkowska, Halina Kossobudzka, Andrzej Szalawski, Zdzisław Leśniak, Henryk Borowski i Kazimierz Brusikiewicz, aktor obdarzony nieprawdopodobnym talentem komediowym. Głównym plenerem jest stolica, m.inn hotel “Gromada” przy Placu Powstańców Warszawy[ zdjęcie], a także okolice Wolborza.

&.Duet Jerzy Hoffman i Edward Skórzewski ma na swym koncie dwa filmy – oba dobre, i zapadające w pamięć. Jeden to kultowy “Prawo i pięść”, drugi zaś nosi tytuł “Gangsterzy i filantropi” [ 1962]. O ile pierwszy zrealizowano w Toruniu, drugi jest na wskroś warszawski. Kręcono go w wielu punktach stolicy, jak restauracja przy Placu Konstytucji czy Plac Bankowy. Jednym z najbardziej zapadającym w pamięć plenerów jest dawny “Dom Chłopa” przy Placu Powstańców Warszawy[ zdjęcie]. To tam uwodzicielska Barbara Modelska śpiewa głosem Ireny Santor piosenkę “Masz już kogoś”. Która z obu nowel jest lepsza? Kwestia gustu, ja wolę tę drugą z rewelacyjną rolą Wiesława Michnikowskiego.

&. Pewnie jestem za stary, więc nie do końca rozumiem dylematów bohaterów filmu “Kamper” z 2016 roku. Mają przecież własne mieszkanie, zdrowie, dobrze płatną pracę, no i samych siebie – wciąż ładnych i atrakcyjnych. Do tego po 30 lat i dobre perspektywy życia w bogacącym się kraju. A jednak szukają czegoś więcej. A może wystarczyłoby dziecko, albo dwoje czy jeszcze więcej, aby scementować ten związek ? Film jest nudnawy, z dłużyznami , przeciętnie filmowany. Ledwie dotrwałem do końca. Jednak warto było, gdyż finał mnie zaskoczył. Nietypowy. Plenerem jest Warszawa. Ekipa operatorska realizowała zdjęcia w siedzibie firmy  QLOK przy ul. Krakowskiej 36, w mieszkaniu reżysera Łukasza Grzegorka na Mokotowie i przy ul. Wareckiej w rejonie siedziby NBP[ fotografia].

&.Warszawski Plac Zbawiciela[ zdjęcie] swą nazwę wywodzi od przylegającego doń kościoła Najświętszego Zbawiciela, wybudowanego na początku XX wieku w duchu historyzmu. Z okrągłego placu ulice odchodzą promieniście, co nadaje mu trochę taki paryski charakter. Najsłynniejszym filmem tu kręconym jest nomen omen “Plac Zbawiciela” [2006] w reżyserii Joanny i Krzysztofa Krauze. Ale to nie wszystko. Tak się złożyło, że w jednym tylko 1999 roku nakręcono tu trzy obrazy “Operacja Samum”, “Fuks” i “Dług” , a każdy na swój sposób jest ważny dla naszej kinematografii.

&. Film “Szczęściarz Antoni” [ 1960] zadaje kłam powiedzeniu, że to nieszczęścia chodzą parami. Bo tu głównego bohatera, granego przez Czesława Wołłejkę spotykają dwa dobre wydarzenia: żeni się i dostaje przydział na działkę z domkiem. Dwa prawdziwe skarby! Wprawdzie ten pierwszy jest bezapelacyjny, gdyż żona jest piękna i gospodarna[ w tej roli Teresa Szmigielówna], ale na działce domu brakuje, za to nowożeńcy okopują przysypany ziemią… czołg. Staje się to źródłem licznych perypetii obojga, ale – jak łatwo zgadnąć – z happy endem. Dość zaskakującym, ale jednak. Wprawdzie film reprezentuje przeterminowany humor sprzed 60 lat, ma jednak dwa niezaprzeczalne walory, które się nie starzeją. Pierwszy to występ aktorskich gwiazd pokroju Kazimierza Opalińskiego, Stanisława Bartik czy Jana Kobuszewskiego. Drugim jest świetnie sportretowana Warszawa  15 lat po wojnie, jako że ekipa utrwaliła na taśmie wiele charakterystycznych miejsc stolicy, jak np. Plac Zbawiciela[ zdjęcie].

&. Po obejrzeniu filmu “Król życia” z 2015 roku można dojść do wniosku, że nieoczekiwane[ i niechciane] zdarzenie przynosi często pozytywne skutki. Doświadcza tego pracownik korporacji, który ma pieniądze, ale niewiele zadowolenia z ich posiadania. Wszystko zmienia wypadek drogowy. W jego wyniku traci pracę i dobre zarobki, ale zyskuje spokój ducha i zadowolenie z życia. Zaczyna patrzeć na nie zupełnie inaczej. W roli życiowego króla znakomicie zaprezentował się Robert Więckiewicz, oprócz niego dobre aktorstwo pokazują Magdalena Popławska, Jerzy Trela, Sławomir Orzechowski czy Rafał Zawierucha. Rzecz rozgrywa się w Warszawie, widzimy wieżowiec “Rondo”, ulicę Czerską, Ścianę Wschodnią oraz Place: Konstytucji i Zbawiciela[ zdjęcie].

&. Jerzy Stefan Stawiński kręcąc w 1964 roku film “Pingwin” miał pewnie na myśli wyłącznie historię miłosną z przesłaniem, że w tych sprawach wszystko jest możliwe. Nawet najładniejsza dziewczyna[ Krystyna Konarska] może zechcieć ładnego inaczej chłopaka[ Andrzej Kozak]. To prawda ponadczasowa. Ale jest jeszcze coś. Chyba mimowolnie uwiecznił na taśmie obraz młodzieży z początku lat 60.XX wieku. Ich stroje, zachowanie, marzenia. Dziś to bezcenne. Obok wspomnianej powyżej pary bohaterów na ekranie widzimy Irenę Karel[ debiut!] , Emilię Krakowską, Zbigniewa Cybulskiego, Stanisława Tyma, lecz tylko słyszymy Kalinę Jędrusik, którą dubbinguje główną bohaterkę. Pomiędzy nimi widać Warszawę tamtego czasu, w różnych miejscach, jak ulice: Nowy Świat, Krakowskie Przedmieście, Mokotowska, Piękna, a także Politechnikę – fotografia, Uniwersytet oraz Place Teatralny i  Zbawiciela.

&. Trudno przejść obojętnie obok filmu “Balanga” z 1993 roku. Pokazuje bowiem ciężko strawną materialną i duchową brzydotę życia III RP na początku jej istnienia. Obraz jest totalnie przerysowany, gdyż nigdzie nie znalazło by się w jednym miejscu tyle nagromadzonego zła, głupoty i dewiacji. Niektórzy porównują ten film do “Miasteczka Twin Peeks”. Niesłusznie. To zupełnie inne bajki. Plenerem jest Warszawa, filmowana m.inn. w Porcie Praskim oraz w podcieniach na Placu Konstytucji – fotografia.

&. Pod koniec lat 70. XX wieku zagościło w Polsce tzw. kino moralnego niepokoju. Jednym z reprezentantów tego nurtu jest “Kung Fu” z 1979 roku w reżyserii Janusza Kijowskiego. Nie, nie jest to film sensacyjny czy sportowy, tylko beznadziejny obraz gospodarczej i społecznej codzienności w PRL, wynikający z ciągłych braków, niedoborów, ale też układów i mniejszych lub większych kombinacji. Kto temu nie ulegał, był niemal wrogiem publicznym. Plenery to Warszawa – Politechnika – fotografia, Dworzec centralny PKP, Trasa Łazienkowska, ul. Karowa, Most Poniatowskiego, skrzyżowanie ul. Żwirki i Wigury z ul. Wawelską przy Pomniku Lotnika. A ponadto dwa plany zamiejscowe – w Oleśnicy i Wołominie.

&. W PRL mało było filmów “o niczym”, które teraz dominują na ekranach, zwłaszcza te z szyldem “komedia romantyczna”. Dawniej pokazywany był jakiś problem, mocno osadzony w aktualnych realiach. Tak jest w przypadku filmu “Wielki podryw” z 1978 roku. Chodzi o postawy młodych ludzi ukazane w dwóch nowelach. W pierwszej dwoje głównych bohaterów [ Anna Chodakowska i Zbigniew Bielski] konfrontuje swoje życiowe credo” – przeciwstawne – więc tu “podrywu” nie będzie. W drugiej – parę zagrali Danuta Kowalska i Eugeniusz Priwiezencew – dziewczyna i chłopak są na pozór odmienni, jednak pasują do siebie. W ich przypadku “podryw” zakończy się pewnie w Urzędzie Stanu Cywilnego, a może i przy ołtarzu. Poza dworcem PKP w Otwocku akcja rozgrywa się w Warszawie, a konkretnie w takich miejscach jak: Trasa Łazienkowska, Most Śląsko – Dąbrowski, praski brzeg Wisły, ulice: Nowy Świat, Krakowskie Przedmieście, Marszałkowska oraz place: Zwycięstwa i Politechniki – fotografia. Część materiału nakręcono także w Łodzi.

&. W drugiej połowie lat 6-. XX wieku chyba wszyscy posiadacze odbiorników telewizyjnych, a także ci, którzy wprosili się do sąsiadów oglądali serial “Wojna domowa” w reżyserii Jerzego Gruzy. Opowiadał on o perypetiach dwóch zaprzyjaźnionych rodzin odtwarzanych przez Irenę Kwiatkowską, Kazimierza Rudzkiego i Krzysztofa Musiała oraz Alinę Janowską, Andrzeja Szczepkowskiego i Elżbietę Góralczyk. Ale był jeszcze ktoś, którego nie sposób zapomnieć. To Jarema Stępowski zbierający w każdym z 15 odcinków suchy chleb dla konia. W tle widzimy nostalgiczne zdjęcia Warszawy sprzed półwiecza zrobione w wielu miejscach: od ulicy Senatorskiej 24, gdzie mieszkają bohaterowie przez różne dworce kolejowe aż po kultowy Centralny Dom Towarowy[ zdjęcie]. Ekipa realizacyjna ze stolicy wybrała się jedynie w Tatry i nad Bałtyk.

&. Jaki obraz Polski z początku lat 90.XX wieku wyłania się z filmu “Dziecko szczęścia” ? Żałosny. To kraj złodziei, kombinatorów, a z drugiej strony cynicznych dorobkiewiczów. Stan ducha społeczeństwa odpowiada stanowi materialnemu: wszechobecnej biedzie, odpadającym tynkom i zdezelowanym Żukom na drogach. Film jest w zamyśle komedią, tyle że większość aktorów[ zwłaszcza panie] za mocno przerysowało swe role. Zdjęcia powstały na stacji Jarocin oraz na stołecznym Dworcu Centralnym – fotografia.

&. Film “Bez miłości” z 1980 roku w reżyserii Barbary Sass to popis aktorski Doroty Stalińskiej. Po mistrzowsku odgrywa redaktorkę stołecznego pisma, która nie kieruje się w życiu żadnymi zasadami. Poza jedną: dążyć do celu bez względu na innych. Bez wahania przeskakuje z łóżka do łóżka tych, którzy mogą jej w tym pomóc. Manipuluje ludźmi i wykorzystuje ich bez względu na skutki. Przegrywa, ale czy ta przegrana trwale nauczy ją czegoś? . Na ekranie widzimy także Władysława Kowalskiego, Zdzisława Wardejna oraz Małgorzatę Pritulak w nietypowej dla siebie roli zdradzanej i poniżanej żony. Zaś dookoła widzimy Warszawę czasu przemian, z jej bałaganem przestrzennym i organizacyjnym oraz problemami społecznymi. Zdjęcia kręcono u zachodniego wjazdu do Mostu Poniatowskiego, w okolicach Dworca Centralnego, na Alejach Ujazdowskich  oraz w wieżowcu Intraco II przy ulicy Chałubińskiego. Kilkakrotnie widać szkielet budynku, w którym kiedyś znajdzie siedzibę hotel Marriott[ zdjęcie].

&. “Córka trenera” to film drogi, ale z motywem sportowym. Główni bohaterowie krążą bowiem po Polsce biorąc udział w turniejach tenisowych. Ojciec jest trenerem, a nastoletnia córka – jego nadzieją na wielką karierę. Tyle że ona wcale tego nie chce. Kiedy pojawia się w ich towarzystwie młody chłopak, wszystkie plany zaczynają się sypać. Film okazał się być – jak dotąd – najlepszą rolą Jacka Braciaka, któremu partneruje wprawdzie już 24 – letnia, ale przekonywująca w roli 17 – latki Karolina Bruchnicka. Zdjęcia powstały w województwach warmińsko – mazurskim i świętokrzyskim, w Krakowie na kortach klubów sportowych “Wawel” i “Nadwiślanin” oraz w nowohuckim hotelu “Feliks”, a także w rejonie “Złotych tarasów” w Warszawie[ fotografia].

&. Fabuła  “Alabamy” z 1984 przypomina tę z filmu “Trzeba zabić te miłość”[ wpis], starszego o kilkanaście lat. W obu mamy niedobrana parę, brak pieniędzy, zdradę i zawiedzioną miłość. W “Alabamie” doszedł jeszcze problem narkotyków, jakże na czasie w połowie lat osiemdziesiątych. W roli głównej wystąpiła Maria Probosz i dobrze poradziła sobie z odtworzeniem zagubionej w życiu dziewczyny. Obok niej dobre aktorstwo prezentują artyści młodego pokolenia: Beata Maj i Grzegorz Matysik. Poza kilkoma sekwencjami znad Bałtyku zdjęcia zrealizowano w Warszawie. Na ekranie widzimy Place Zwycięstwa, Zamkowy i Defilad, ulice Marszałkowska i Krakowskie Przedmieście, Pasaż Wiech, Trasę WZ , dworce Centralny i Wschodni oraz ulicę Chałubińskiego[ fotografia].

&. Wszyscy wiedzą, że ta słynna kwestia pochodzi z dorobku Stanisława Barei. Tylko w którym filmie chłoporobotnik chwali się dobrym dojazdem do pracy? W “Misiu” . Nie, choć pewnie najbardziej by pasowało. Otóż to wyliczenie “dobrego połączenia” pada w “Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz” z 1978 roku i wypowiada je do Mariana Łącza na Dworcu Gdańskim[ zdjęcie] Józef Nalberczak. Dworzec niewiele się zmienił przez te kilka dekad, więc bez trudu można wczuć się w miejsce i epokę. A generalnie nakręcający fabułę małżeńsko – kochankowy “trójkąt” tworzą Ewy Zietek i Wiśniewska oraz Krzysztof Kowalewski.

&. Tytuł filmu “ 1968. Szczęśliwego Nowego Roku” jest przewrotny. No bo z czego miało się cieszyć 20 tysięcy Polaków żydowskiego pochodzenia, których zmuszono do wyjazdu z Polski. A o nich jest właśnie ta opowieść nakręcona w 1992 roku przez Jacka Bromskiego. To jest naprawdę dobre kino z wartką akcją, umiejętnym wpleceniem archiwalnych filmów milicyjnych i zdjęciami nakręconymi w miejscach, gdzie rozgrywały się wydarzenia Marca 1968 roku, a więc na dziedzińcu Uniwersytetu Warszawskiego przy ul. Krakowskie Przedmieście, w gmach Politechniki przy Placu Politechniki oraz na stacji Warszawa Gdańska[ fotografia]. Poza stolicą ekipa filmowała też w dwóch przeciwstawnych rejonach Polski – w Tatrach oraz na plaży bałtyckiej w okolicach Kątów Rybackich. Wśród obsady zobaczymy aktorów, którzy dopiero stoją u progu wielkiej kariery jak Paweł Wilczak, Bartosz Opania oraz bracia Pazurowie – Cezary i Radosław.

&. W filmie “Inna” z 1976 roku Anna Sokołowska porusza problem dzieci z domu dziecka. Ale nie wyszło jakoś smutno, raczej optymistycznie i krzepiąco, rzez jasna po pewnych perturbacjach. Na ekranie widzimy głównie obsadę w wydaniu nastoletnich amatorek, z których karierę w tym zawodzie zrobiła Katarzyna Pawlak. Nie mogło też zabraknąć Jacka Zejdlera, niekwestionowanego gwiazdora kina młodzieżowego lat 70.XX wieku .  Dużo zdjęć powstało w Piwnicznej[ można zobaczyć prawdziwą, śnieżną zimę!], a konkretnie na stacji kolejowej, nad brzegiem Popradu[ fotografia nr 1, w okolicach kościoła i w centrum miasteczka. Reszta plenerów to Dom Handlowy “Merkury” w Nowym Sączu i Warszawa [ Ściana Wschodnia i stacja kolejowa Warszawa Gdańska – fotografia Nr 2].

.&. Tytuł filmu jest kategoryczny : “Trzeba zabić tę miłość”. W 1972 roku wyreżyserował go Janusz Morgenstern. I rzeczywiście, z fabuły wynika, że związek młodych ludzi kreowanych przez Jadwigę Jankowską – Cieślak i Andrzeja Malca nie ma przyszłości. Dlaczego? Głównie z powodu niedojrzałości obojga i tzw. trudności obiektywnych, które hurtowo tworzyła władza ludowa. W filmie ciekawy epizod zagrał Jan Himilsbach, który dokonuje niezamierzonego samobójstwa przy pomocy psa. Plenerem jest Warszawa sprzed półwiecza, w tym stacja Warszawa Wschodnia[ zdjęcie].

 

Marek Marcola