Plenery filmowe w Polsce, część VIII, Mazowsze

Co tu dużo mówić, Mazowsze trudno przebić w temacie plenerów. Nawet pomijając zasoby Warszawy[ oddzielny wpis]. Największe polskie województwo kusi twórców pięknymi starówkami Radomia[ oddzielny wpis], Płocka[ oddzielny wpis], i mniejszych miast typu Serock, Czerwińsk czy Pułtusk. Dochodzi do tego majestatyczna Wisła i inne rzeki, a także Zalew Zegrzyński. W podstołecznych plenerach kręcono mnóstwo filmów, zwłaszcza w Konstancinie – Jeziornej i Podkowie Leśnej oraz innych lokacjach.

&. Gdzie nakręcono najbardziej romantyczną scenę w polskim filmie? Mowa oczywiście fragmencie serialu “Noce i dnie”[ 1975], w którym to Józef Tolibowski przynosi Barbarze Ostrzeńskiej pęk nenufarów zerwanych właśnie w stawie. A wszystko to uzupełnione muzycznie przez niezapomniany walc skomponowany przez Waldemara Kazaneckiego. W Internecie wskazuje się różne inne lokalizacje, ale bez wątpienia jest to staw obok miejscowości Kołodziąż [ fotografia], na granicy województw lubelskiego i mazowieckiego. Zaś  w pobliskim Seroczynie wybudowano specjalnie dworek[ potem bezmyślnie rozebrany], który wraz z istniejącymi do dziś zabudowaniami gospodarczymi zagrał majątek Serbinów.

&. W tytule – “Życie za życie. Maksymilian Kolbe” można by spokojnie usunąć imię i nazwisko oświęcimskiego świętego, bo i tak łatwo byłoby domyślić się o kogo chodzi. Wszak to zakonnik z  Niepokalanowa[ fotografia] bez wahania poszedł na śmierć w obozie w Auschwitz zamiast ojca rodziny Franciszka Gajowniczka. Film, w koprodukcji polsko – niemieckiej, nakręcił w 1990 roku Krzysztof Zanussi, a w głównej roli obsadził Edwarda Żentarę. Obok niego pojawiło się więcej wielkich aktorskich nazwisk, jak Artur Barciś, Ewa Wiśniewska, Gustaw Lutkiewicz, Krzysztof Kowalewski, Krzysztof Bista czy Bogusław Sochnacki. Zaś w rolę uciekiniera z obozu wcielił się aktor niemiecki. Z dobrym skutkiem.

&. Mogło by się wydawać, że zaangażowanie tuzów aktorskich jest gwarancją sukcesu. A jednak udział Kociniaka, Czechowicza, Gołasa, Pyrkosza i Michnikowskiego nie uchronił filmu “Rififi po sześćdziesiątce” [ 1989] od artystycznej klapy. Czegoś mu najwyraźniej brakuje – na pewno polotu, oryginalności, a zwłaszcza śmieszności, co w przypadku komedii jest niemal zbrodnią. Zdjęcia nakręcono w Piasecznie[ m.inn. na stacji wąskotorówki], na moście w Nowym Dworze Mazowieckim, w Warszawie oraz nad Wisłą – fotografia.

&. W czasach PRL rynek w Serocku wyglądał jak w typowym prowincjonalnym miasteczku. Dlatego filmowcy chętnie z tego korzystali. Nakręcono tam m.inn. sceny do filmu Janusza Majewskiego “Lekcja martwego języka“[ 1979], którego akcja toczy się w okresie I wojny światowej, a ponadto w Zgierzu, na stacji PKP Lesko Łukawica, w cerkwi w Uluczu . Wówczas plenery serockie pasowały do epoki doskonale. Wtedy tak. W III RP Serock zmienił się nie do poznania. Wokół rynku pojawiły się nowe domy, a na jego środku postawiono ratusz. [ fotografia]. Miasteczko się wprawdzie unowocześniło, ale przy okazji straciło dawny urok. Filmowcy nadal tu zaglądają, ale bardziej ze względu na bliskość Warszawy i Zalewu Zegrzyńskiego.

&. Pomysł na ten film był całkiem niezły: starsze małżeństwo żyje bliżej natury, niż cywilizacji, choć pan domu stara się czerpać z jej zdobyczy pełnymi garściami. Tak, chodzi o film “Gwiezdny pył” z 1982 roku. Można mieć jednak zastrzeżenia do obsady. Oboje są na ten wątek starszej pary … za młodzi: Iga Cembrzyńska ledwie 43 lata, a Krzysztof Chamiec tylko 52. No i ten dubbing. Oni, i inni aktorzy nie mówią własnymi głosami. W przypadku żony słychać Wandę Łuczycką, męża – Janusza Paluszkiewicza. Szkoda, że nie pasują do widzianych postaci. Mało tego, dubbingują też Jan Himilsbach i Zbigniew Buczkowski. Plenery to wieś Gzowo nad Narwią, rzeczka Pokrzywniczanka oraz Serock – fotografia.

&. “Film “Psy” z 1992 roku niemal od razu zyskał miano kultowego. Po dwóch latach dokręcono więc część drugą. Ale na kolejną trzeba było czekać aż do ćwierć wieku. W roku 2020 do kin trafiła “trójka” z podtytułem “W imię zasad”. O jakie tu zasady chodzi? SB -eckie, milicyjne, policyjne czy ogólnoludzkie? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Film jest nierówny pod względem akcji, gry aktorskiej  i fabuły. Ale generalnie jest strawny, choć ewidentnie brak mu tej psychologii z części I czy dynamiki z II. Zdjęcia zrealizowano głównie w Warszawie, ale też w Serocku[ fotografia].

&. Wiadomo, że to filmowa baśń, ale widzowie lubią takie. Wprawdzie nierealne, ale piękne. Tak, jak “Ogród Luizy” z 2007 roku w reżyserii Macieja Wojtyszko. No bo proszę sobie wyobrazić szczęśliwą parę z dwóch biegunów życia- z jednej niewinna, wrażliwa dziewczyna, a z drugiej – pospolity gangster. Jednak dla prawdziwej miłości konwenanse i przeszkody nic nie znaczą. W rolach głównych Patrycja Soliman i Marcin Dorociński, a wokół nich Krzysztof Stroiński, Leszek Żurek i Jerzy Molga. Wraz z zastępem mniej znanych aktorów wyczarowali dzieło docenione aż 7 nagrodami, nawet w Moskwie. Plenery to Warszawa, Tworki, Pruszków i Serock – fotografia.

&.Dlaczego takie filmy jak “Jedenaste przykazanie” z 1987 roku chętnie ogląda się mimo upływu tylu lat? Pop pierwsze to zasługa starannej reżyserii[ Janusz Kondratiuk]. Po drugie ważna jest obsada, i to nie tylko tych ról pierwszoplanowych[ Katarzyna Walter, Edward Żentara], lecz drugoplanowych, a w tych widzimy Adriannę Biedrzyńską, Lecha Ordona, Zofię Merle. I wreszcie ważne są plenery, w tym wypadku nastrojowy[ kiedyś, nie teraz!] rynek w Serocku[ fotografia]. I sukces gotowy! Proste, prawda?

&. Ucieczka od wielkomiejskości jest tematem filmu “Pełnia” z 1979 roku, a właściwie stawiane jest pytanie czy wykształcony architekt może [ i powinien] tak po prostu stać się chłopem i marnować swoje wyuczone umiejętności? W roli głównej widzimy Tomasza Zaliwskiego i jest to raczej nietrafiona obsada. Jest on bowiem z wyglądau zbyt ludowy, by zagrać  inteligenta. Zdjęcia powstały we wsi Łacha koło Serocka, nad Zalewem Zegrzyńskim i nad rzeką Narew – fotografia.

&. Film “Dłużnicy śmierci” nakręcono w 1985 roku, choć – odczytując ideowy przekaz tego “dzieła-  ma się wrażenie, że 30 lat wcześniej, w mrocznych czasach stalinizmu. Swoją drogą, trzeba  “pogratulować” twórcom, że wykazali się dobrym wyczuciem czasu,  angażując się w propagandowe przedsięwzięcie afirmujące władzę ludową na 4 lata przed jej upadkiem. Na ekranie z przekonaniem w rolach ubeków i milicjantów bryluje wielu znanych aktorów,  Tomasz Zaliwski, Krzysztof Kołbasiuk, Henryk Talar, Karol Strasburger, Zbigniew Buczkowski i Wiesław Gołas, którego najbardziej mi żal, że dał się ze swoją dobroduszną i uczciwą twarzą wmanewrować w taką parszywą postać. Akcja rozgrywa się na Podlasiu[ fotografia], zaś źródła podają, że zdjęcia powstały na Mazowszu, m.inn. w Zielonce, a być może także w Serocku.

&.Wisła, romańska bazylika i drewniana zabudowa. Taka mieszanka musi przyciągnąć filmowców. I tak było i jest w przypadku Czerwińska nad Wisłą, który stał się plenerem dla kilkunastu filmów i seriali, wśród nich takie jak, “Matura”[ 1965] Tadeusza Konwickiego, “Lalka” Ryszarda Bera[ 1977], “Rozdroże Cafe” Leszka Wosiewicza[ 2005], czy Cwał” Krzysztofa Zanussiego[1995]. W tym ostatnim kolejną wielką rolę zagrała Maja Komorowska w aktorskim towarzystwie Sławomiry Łozińskiej, Stanisławy Celińskiej, Grzegorza Warchoła i… Lwa Rywina.

&. Amerykański film “Anioł śmierci” [ 1994]nie zasługiwałby na uwagę, gdyby nie fakt, że część akcji toczy się w Polsce i w obsadzie pojawiają się nasi aktorzy. Ich pewnie skusiła gaża i renoma produkcji zza oceanu. Pytanie tylko, co  tam robią Rutger Hauer i John Rhys- Davies? Jak zwykle Amerykanie nie przywiązują wagi do zgodności z realiami. I tak, Nisko leży u stóp Karpat, choć faktycznie to odległość ponad 100 kilometrów. Za walkę z przestępczością odpowiada Biuro Bezpieczeństwa Narodowego, a przecież faktycznie zajmuje się studiami na zagrożeniami. Natomiast rosyjscy gangsterzy poruszają się radzieckim Czajkami. Świetny kamuflaż dla przestępców zza Buga, prawda? Nie zadbano też, by polskie słowa wypowiadali autentyczni Polacy, a nie amerykańscy Polonusi. Film zrealizowano w Chicago, w Twierdzy Modlin, w Czerwińsku przy bazylice[ fotografia], który udaje Zakroczym i w Warszawie[ na Okęciu, starówce, w hotelu “Victoria”, na bazarze Różyckiego i w Porcie Praskim].

&. Zwykle narzekam na seriale powstałe w wolnej Polsce, ale odnośnie “Wszystkich pieniędzy świata” z 1999 roku na usta cisną mi się same pochwały. Przede wszystkim za rozmiękczenie grozy wojny poprzez lekką narrację i strawną fabułę, chociaż nie komediową. Po drugie za idealny dobór aktorów obu płci. Stronę żeńską reprezentują Ewa Wiśniewska, Agnieszka Pilaszewska i Joanna Benda, zaś męską genialny duet Maciej Stuhr i Radosław Flis. No i za stworzenie wiarygodnego tła dla akcji sprzed 80 lat.  Na poczatku wystepuje Czerwińsk nad Wisłą – fotografia, a potem Warszawa[ Krakowskie Przedmieście przy kościele Świętego Krzyża, Stare Miasto] oraz pruszkowskie ulice: Narodowa i Ołówkowa. Poza tym wielokrotnie wdzięczy się malownicza Wisła.

&.Obok Czerwińska leży Wyszogród znany kiedyś z najdłuższego w Europie drewnianego mostu. Dziś można obejrzeć po nim tylko drobny fragment. Nad Wisłą[ fotografia] pod miastem w 1965 roku Andrzej Wajda nakręcił część scen do filmu “Popioły” według prozy Stefana Żeromskiego. Na planie pojawiło się całe mnóstwo czołowych aktorów tego okresu, m.inn. Beata Tyszkiewicz, Pola Raksa, Edmund Fetting, Daniel Olbrychski, Krzysztof Litwin, Józef Duriasz czy Janusz Zakrzeński. Ciekawostką jest występ Krzysztofa Komedy, dla którego była to czwarta, ostania rola przed wyjazdem z Polski do USA. O dziwo, Komeda nie jest autorem muzyki do tego filmu, tylko mniej znany kompozytor Andrzej Markowski.

&. Film “Długa noc” reprezentuje solidne kino lat sześćdziesiątych oparte na dobrym scenariuszu i znakomitej obsadzie. Każda z zagranych ról stanowi prawdziwą perełkę sztuki aktorskiej. Tu nie ma słabych występów, nawet w epizodach. Weźmy takiego Zdzisława Maklakiewicza, który perfekcyjnie odtwarza Antoszkę, osobnika mówiąc oględnie, bez  poważania w środowisku. W pierwszoplanowej obsadzie pojawiają się posągowy Wojciech Duriasz, ponętna Anna Ciepielewska i na wskroś plebejski Ludwik Pak. Lista ówczesnych gwiazd obejmuje jeszcze Ryszardę Hanin, Irenę Netto, Krystynę Feldman, Wojciecha Rajewskiego, Ryszarda Pietruskiego i Wiktora Grotowicza. Z takimi ludźmi Janusz Nasfeter nie mógł zepsuć ciekawego tematu. I udał mu się film dobry, choć niedoceniony.  Plenerem jest nadwiślański Wyszogród, m.inn. okolice przy kościele parafialnym[ fotografia].

&. Film “Weekendy” z 1963 roku ma zły tytuł. Adekwatnie do treści dwóch nowel powinno być “Oczekiwanie”. W obu częściach bohaterowie czekają na coś. W pierwszej jest nią dziewczyna, która uciekła od śmiertelnie chorego ukochanego, aby przeczekać najgorsze w położonym nad rzeką miasteczku.  To Solec nad Wisłą. Przyjezdna zatrzymuje się w hoteliku, zlokalizowanym w XVIII wiecznym domu z podcieniami[ fotografia]. Główną rolę reżyserzy powierzyli jugosłowiańskiej aktorce Speli Rozin. Reszta obsady jest polska: Anna Seniuk, Halina Buyno – Łoza, Wiktor Grotowicz i Józef Kondrat. W drugiej części chłopak, grany przez Andrzeja Hrydzewicza liczy na przyjazd swojej – jak myśli – dziewczyny. Łatwo zgadnąć z jakim skutkiem…

&. Przez jednych uwielbiany, przez innych wyśmiewany. Serial “Jan Serce“. Nakręcony w 1981 roku przez Radosława Piwowarskiego pozwolił wykazać się  na planie całym zastępom aktorskich sław, poczynając od Kazimierza Kaczora, dla którego okazał się kolejnym występem zapadającym w pamięć widzów po roli Leona Kurasia w “Polskich drogach”. Kto mu towarzyszył w tym poszukiwaniu idealnej partnerki? Chyba krótsza byłaby lista tych, których zabrakło. Ale spróbujmy wymienić kilka nazwisk. Panie: Jadwiga Kuryluk, Anna Nehrebecka, Joanna Pacuła, Ewa Szykulska. Panowie: Jan Himilsbach, Marian Kociniak, Wiesław Michnikowski, Wiktor Zborowski. Znakiem rozpoznawczym filmu, jak również wytyczną do działania serialowego Janka okazała się piosenka Seweryna Krajewskiego “Uciekaj moje serce”.  Jakoś dziwnie wiąż aktualna. Plenery wyszukano w Warszawie[m.inn. Szpital im. Dzieciątka Jezus przy ul. Nowogrodzkiej 59, Dworzec Centralny, stacje PKP Radość i Międzylesie, blok przy ul. Broniewskiego 57, Ursynów], Łodzi, Piotrkowie Trybunalskim i Warce[ fotografia].

 

&. “Tatarak” 2009 to jakby dwa filmy w jednym. Pierwszy to ekranizacja prozy Jarosława Iwaszkiewicza, drugi opowiada o tym jak ona powstawała. Pewnie reżyser i scenarzysta uważali, że tak będzie oryginalnie, ale wyszło dekoncentrująco.  Może i komuś to przypadło do gustu. Mi akurat nie. Występują obok siebie gwiazdy o ustalonej renomie aktorskiej[ Krystyna Janda i Jan Englert] oraz kandydaci do sławy, jak Roma Gąsiorowska i Mateusz Kościukiewicz. Wśród plenerów znajdziemy Grudziądz, Warszawę, Toruń, Piaseczno – Zalesie Dolne[ plaża na Górkach Szymona], Warkę – fotografia oraz Jezioro Białe koło Płocka.

&. Zespół pałacowo – parkowy w Radziejowicach – z racji niedużej odległości od łódzkiej wytwórni filmowej – od lat gości ekipy filmowców. I tak: w pałacu kręcono  “Karierę Nikodema Dyzmy” z 1980 roku, zaś w okolicach modrzewiowego dworku – “Lalkę” z 1968 roku w reżyserii Jerzego Wojciecha Hasa. Plenery odnaleźli tu także twórcy “Znachora”[ 1981]. Pałac “zagrał” rezydencję państwa Czyńskich, natomiast w parkowym stawie[ fotografia] panna Marysia na łódce dała kosza Zenkowi.

&. Oczekiwania przy filmowej adaptacji książki Andrzeja Sapkowskiego “Wiedźmin” były duże. Co z efektami? Jak zwykle – jednym się podoba, inni kręcą nosem. Ale oglądają. Reżyser, Marek Brodzki, zadbał o doborową obsadę, do której należą Michał Żebrowski, Ewa Wiśniewska, Anna Dymna, Grażyna Wolszczak, Andrzej Chyra, Zbigniew Zamachowski i jeszcze wielu innych aktorów o znanych nazwiskach. Znakomitą oprawę muzyczną zapewnił Grzegorz Ciechowski. Zdjęcia nagrywano w zamkach: Czersk[fotografia], Bolków, Grodziec, Gniew, w górach: Karkonosze i Świętokrzyskie oraz w Parku Etnograficznym w Tokarni pod Kielcami.

&. Łatwo jest pomylić “Poranek kojota” z 2001 z filmem “Chłopaki nie płaczą”[ 2000]. Oba reżyserował Olaf Lubaszenko, i w obu główną rolę gra Maciej Stuhr, a obsada w dużym stopniu pokrywa się. Który jest lepszy? Chyba w podobnym stopniu bawią i bez wątpienia każda z tych komedii kryminalnych trwale zapisała się w pamięci widów i w dziejach polskiej kinematografii. Jednak w “Kojocie” fabuła jest chyba bardziej finezyjna i zbliżona do komedii romantycznej, dzięki pierwszoplanowemu udziałowi ślicznej Karoliny Rosińskiej. Ciekawostką jest epizodyczny występ czołowych piłkarzy i działaczy sportowych. Zdjęcia powstały w Warszawie, Puszczy Kampinoskiej i w Otwocku – fotografia.

&. “Złoty pociąg” opowiada w dwóch częściach historię ewakuacji polskiego złota we wrześniu 1939 roku. I robi to całkiem dobrze. Widz z zapartym tchem przygląda się wywózce na Zachód  najpierw samochodami przez Kresy, a potem pociągiem przez Rumunię 8 ton szlachetnego kruszcu. Z dobrej strony pokazali swoje umiejętności aktorskie Ewa Kuklińska, Jerzy Molga, Tomasz Zaliwski, Wacław Ulewicz,  a także artyści rumuńscy, jako że film Bohdana Poręby powstał w koprodukcji. Okres realizacji przypadł na kryzysową Ii połowę lat 80. XX wieku, co widać np. po taborze samochodowym. Autobusy San, które po raz pierwszy wyprodukowano w 1958 roku grają te… przedwojenne. Zdjęcia do pierwszej części nakręcono w Polsce[ Warszawie, Lesku i Iłży – fotografia], zaś drugiej w Rumunii.

&. Film “Juliusz” z 2018 roku opowiada historię nauczyciela plastyki o tym imieniu, a równocześnie jego ojca, również Juliusza. Jest jeszcze trzeci bohater –  przyjaciel syna, ale tak do niego podobny, że wygląda na starszego brata. W ich role po kolei wcielili się Wojciech Mecwaldowski, Jan Peszek oraz Rafał Rutkowski. Obsada jest mocną stroną filmu. Szkoda, że akcja trochę nie nadąża za nią. Niekiedy jest zabawna i wciągająca, innym razem nuży i dłuży się. Głównym plenerem filmu jest Żyrardów[ fotografia], a poza nim Milanówek.

&. Mówi się, że okazja czyni złodzieja. Film Stanisława Wohla z 1963 roku “Troje i las” pokazuje, że również szantażystę. Jest nim młody chłopak, który zauważa, jak gajowy zabija sarnę. I już ma go w garści. Najpierw za milczenie żąda wódki, potem pieniędzy, choć raczej  niewielkich, bo 100 zł, czyli dobrej dniówki. W końcu sięga po młodą żonę sprawcy. Niszczy tym samym udane życie małżonków i przy okazji swój spokój ducha. Główne role odgrywają Bogusław Sochnacki, Anna Ciepielewska i Jan Świderski, którego tak postarzono, że mając wtedy ledwie 47 lat wygląda na 20 więcej. Zagadką jest miejsce kręcenia zdjęć. Zgodnie z tytułem jest to las[ fotografia], ale trudny do ustalenia. W trakcie akcji nie widać, żadnych charakterystycznych obiektów, które pomogły by w lokalizacji. Brak jest też wzmianek w Internecie. Być może jest to Puszcza Kampinoska lecz to tylko przypuszczenie.

&. Film “Kołowaty“, którego akcja rozgrywa się głownie w lesie[ fotografia] także prawdopodobnie powstał w Puszczy Kampinoskiej. Główną osią narracyjną jest niedobrane małżeństwo, któremu dobrze się powodzi[ na samochód Łada w 1982 roku mało kto mógł sobie pozwolić], ale oczekiwania obojga małżonków względem życia są odmienne. Jego żywioł to kariera i dorabianie się, dla niej liczy się wrażliwość, spokój i duchowość. No i dobrze się czuje w otoczeniu natury, a mąż  w mieście. swoją drogą jaka piękna jest narracja w filmach z tamtego czasu.

&. W filmie ” Żurek” z 2003 roku nie ma złych ról. Zarówno aktorzy pierwszoplanowi [Katarzyna Figura, Natalia Rybicka i Zbigniew Zamachowski] , jak i epizodyczni wspięli się na wyżyny swoich talentów. Przez to reżyserowi Ryszardowi Brylskiemu udało się stworzyć dzieło wybitne, akurat na kilkanaście nagród i wyróżnień branżowych. Jest to opowieść o biedzie materialnej i moralnej matki i córki. W trudzie szukają ojca nieletniej i upośledzonej dziewczyny, choć prawda okaże się bardzo bolesna. Wśród dostępnych danych o tej produkcji brak jest jakichkolwiek informacji o miejscach kręcenia zdjęć. Analizując jednak zdjęcia i oglądane na nich obiekty można dojść do wniosku, że powstały one na Mazowszu, i to takim prowincjonalnym, który nie nadąża za nowoczesnością[ fotografia].

&.Film “Ostatnie piętro” z 2012 roku opowiada historię pewnego szaleństwa, dotyczącego statecznego z pozoru człowieka, do tego ubranego w oficerski mundur. Ponoć jest to oparte na rzeczywistych wydarzeniach, jednak trudno w to uwierzyć bez przyjęcia tezy, że mamy do czynienia z chorobą psychiczną. Sama indoktrynacja otoczenia to za słabe wytłumaczenie. Zdjęcia powstały w Legionowie, Rawie Mazowieckiej, Warszawie[ Dworzec Centralny PKP], ale przede wszystkim w Skierniewicach – na rynku, przy zalewie Zadębie oraz przy dworcu kolejowym – fotografia.

&. “Diablo. Gra o wszystko”. Plusy: sceny pościgów samochodowych, ciekawe zdjęcia. Minusy: drętwa akcja, średnie aktorstwo. Ocena: słaba trójka w dawnej skali. Zdjęcia nakręcono na Torze Kielce w Miedzianej Górze, w kopalni wapienia w Morawicy, w Konstancinie – Jeziornej, nad zalewem Zegrzyńskim oraz na Moście Świętokrzyskim. Ale przede wszystkim na drogach ekspresowych[ fotografia]. No, i jest panorama Wiednia, choć sceny szpitalne powstały na pewno w Polsce.

&. Znakomity duet reżyserski Jerzy Hoffman i Edward Skórzewski swojemu filmowi z 1965 roku nadał tytuł “Trzy kroki po ziemi“, w którym każdy “krok” to jedna nowela. I to nie jakaś wydumana przez scenarzystę, tylko oparta na opisanych dziennikarsko faktach. Najlepsza? Dla mnie ostatnia pt. “Godzina drogi”, świetnie zagrana i trzymająca w napięciu, a rola Anny Ciepielewskiej jest wręcz rewelacyjna.  Zresztą we wszystkich przewija się cały zastęp wybornych aktorów  w osobach Irena Orska, Ewa Wiśniewska, Tadeusz Fijewski, Ludwik Pak  czy Bogumił Kobiela. Ale lista jest jeszcze dłuższa. Zdjęcia nakręcono w Siedlcach[ widać ratusz, rynek, ulicę Pułaskiego i stację kolejową- fotografia] oraz w Warszawie.

&. Trzydziestoletnia kobieta z małego miasta czeka na kogoś odpowiedniego dla siebie, a kiedy on się pojawia nie potrafi porozumieć się z nim w zasadniczej sprawie i wszystko psuje swoim niezdecydowaniem. Taka jest treść filmu ” Romans prowincjonalny” z 1976 roku z Katarzyną Wolańską i Markiem Bargiełowskim w rolach głównych. Większa część akcji toczy się w Pułtusku[ fotografia] który stanowi tło dla Polski prowincjonalnej, tyle, że w filmie przerysowanej i nieco karykaturalnej. Na ekranie widzimy urocze mazowieckie miasteczko, ale z tłumami  starych ludzi[ swoją drogą pięknie portretowanych przez Jana Zielińskiego], a jak się trafi ktoś młody, to staromodnie ubrany. Chociaż wówczas młodzież szybko nadążała za modą. Dobrze te czasy pamiętam. Zresztą, prowincji nie zrozumie nikt, kto się na niej nie  wychował. Jest też i Warszawa, np. w okolicach hotelu “Victoria”, Domów Towarowych “Centrum” przy ulicy Marszałkowskiej i Krakowskiego Przedmieścia.

&. W filmie “Sam na sam” z 1977 roku mamy popis aktorski Jadwigi Jankowskiej. Jest tak dobra, że Piotr Fronczewski ledwie za nią nadąża. A generalnie reżyser snuje niepedagogiczną opowieść. Oto bowiem cyniczny człowiek, przez całe życie wykorzystujący kobiety, w chwili osobistej tragedii otrzymuje pomoc od jednej z nich. I jaki z tego morał? Rób, co chcesz, piekła nie ma!  Plenerem jest Warszawa, z Placem Zamkowym – fotografia, schodami ruchomymi na trasie W-Z, Mostem Poniatowskiego, dworcem PKS na ulicy Żytniej, praskim brzegiem Wisły i Trasą Łazienkowską. Pojawia się też rynek w Pułtusku[ fotografia].

&. Dobry reżyser, świetni aktorzy i utalentowany kompozytor. I co? I klapa. Mowa o filmie “Dzieci i ryby” z 1996 roku nakręcony przez Jacka Bromskiego w takt melodii autorstwa pół Polaka, znanego jako Henri Seroka. Akurat muzyka jest tu bez zarzutu, ale fabuła aż prosi się o krytykę. Bo jest banalna, przewidywalna, ograna w wielu wcześniejszych obrazach jako zderzenie dwóch różnych płci. Nic nie pomaga zaangażowanie całego gwiazdozbioru, który był akurat dostępny. Od “nazwisk” aż się kręci w głowie, wystarczy parę jako przykład: Anna Romantowska[ brawo!], Joanna Brodzik, Daniel Olbrychski, Krzysztof Stroiński[ największe brawa]. Tłem jest Warszawa[ Dworzec Centralny, Plac Konstytucji, hotel Sheraton,  kino “Capitol” oraz Pułtusk – fotografia.

&. Reżyserzy, aktorzy i widzowie lubią takie filmy. Takie, które są oparte na realnym życiu. A taki jest właśnie obraz Jerzego Domaradzkiego z 1984 roku zatytułowany “Planeta Krawiec“. Tytułowy rzemieślnik ma pasę. No cóż, nic dziwnego. tyle że on nie zbiera znaczków tylko śledzi obroty sfer niebieskich. I to z dużym sukcesem jak na amator. Za ten sukces płaci wysoką cenę w życiu osobistym. W rolach głównych obsadzono Kazimierza Kaczora, Leona Niemczyka, Sławomirę Łozińską, i Lilianę Głąbczyńską. Na plener obrazujący polskę prowincjonalną lat 50. XX wieku wybrano Pułtusk – fotografia.

&. Zgłębienie do końca tajemnicy życia jeszcze nikomu się nie udało, również bohaterowi filmu “Iluminacja” z 1972 roku. W sumie jest paradokument, pokazany schematycznie, mówiąc inaczej naukowo, bez emocji. Ale ciekawy. W roli głównej reżyser osadził Stanisława Latałło, jakby urodzonego do tego. Na ekranie widzimy Pułtusk[ panorama miasta i rynek – fotografia] , Tatry i Warszawę.

&. Pod banalnym tytułem “Przypadki Piotra S.” kryje się znakomity film. Prawdziwy, osadzony w realistycznym środowisku, bliski życiu na wyciągnięcie ręki. Zrealizował go w 1981 roku Stanisław Jędryka, specjalista od filmów dla, i o młodzieży. Prawdziwy popis talentów aktorskich dali Piotr Probosz[ 25 lat] i ledwie 18 – letnia Monika Stefanowicz. Wcale nie odstają od gry starych wygów: Emilii Krakowskiej, Piotra Fronczewskiego czy fenomenalnego Zdzisława Kozieja]. Akcja rozgrywa się w Warszawie[ Dworzec Centralny ] i w Pułtusku[ Rynek, kładka nad Narwią, cmentarz i ratusz – fotografia].

 

Marek Marcola